HOOFDSTUK 5: VAN SPIONNE TOT VERPLEEGSTER
Met mijn lunchpakket op schoot ga ik tegen de stam van de grote naaldboom vlak bij de ingang van het gebouw zitten. Na een hele voormiddag onafgebroken les gevolgd te hebben, kan ik dit half uurtje pauze best wel gebruiken. Die opleiding tot verpleegster is toch wel vermoeiender dan ik dacht. We maken lange dagen, omdat we op een korte tijd erg veel moeten leren. De dag nadat ik de oproep in Vrij Panem had gelezen, zijn Doran en ik samen naar het inschrijvingsbureau in de stad gegaan. Hij heeft besloten om deze lessen ook te volgen. Want ook hij wil zich zo nuttig mogelijk maken voor de rebellen. En met een manke voet kan je uiteraard geen soldaat worden.
Zes dagen geleden zijn we begonnen aan de opleiding. De advertentie in het verzetskantje was zo'n groot succes dat ze deze cursus op meerdere plaatsen in district 10 zullen geven. Niet alleen in de stad zelf, maar ook in verschillende dorpen. Doran en ik krijgen onze lessen in een oude schuur die al vijftien jaar als plaatselijke school gebruikt wordt. Hier zaten bijna alle kinderen uit de dorpjes in het oosten van het district samen in één grote klas. De stad ligt te ver weg om er elke dag te voet naartoe te gaan en een goede shuttledienst hebben ze in 10 natuurlijk niet. Maar nu het officieel oorlog is, zullen de scholen in heel Panem voorlopig gesloten blijven. Zowel hier als in het Capitool.
Ik vouw mijn benen in kleermakerszit en begin aan mijn middagmaal. Drie dunne sneden brood en een bekertje water. Meer kunnen onze twee leraren - een apotheker die in de stad woont en een dokter uit district 13 - ons voorlopig niet geven. Toch vinden ze het heel belangrijk dat we allemaal elke dag een lunchpakket krijgen, en dat we 's avonds ook wat eten mee naar huis mogen nemen. Zo willen ze vermijden dat er mensen zullen spijbelen om voedsel voor hun families te verzamelen. En met een lege maag is het hoe dan ook lastig om je te concentreren.
In gedachten verzonken begin ik op mijn eerste hap brood te kauwen. Eigenlijk moet ik nog altijd een beetje aan die vreemde, kleffe smaak wennen. Dit spul wordt spinnenbrood genoemd, omdat er zich witte draden in zouden vormen als het te lang bewaard wordt. Iets wat je goed kan zien als je het brood in twee breekt. Hoe dan ook ben ik niet van plan om kieskeurig te zijn. Nu ik in district 10 zit, ben ik beter gaan beseffen wat voedseltekort betekent. Echt verhongeren doen we gelukkig nog niet. Maar het grootste deel van de dag loop je toch rond met een vervelend hol gevoel in de maag. Doran heeft me gisteren nog gezegd dat hij er ook last van heeft. Stiekem was ik daar een beetje opgelucht over, want nu weet ik tenminste dat het niet aan mij ligt.
Ik wil net aan mijn volgende snee brood beginnen wanneer twee meisjes mij druk pratend voorbij wandelen en een vijftal meter verderop in het gras gaan zitten. Enya en haar vriendin Nuvie. Die hebben zich ook voor deze snelcursus verpleegkunde ingeschreven. Blijkbaar hadden ze de oproep in Vrij Panem al gelezen op de dag dat ik in district 10 aankwam. Enya was behoorlijk uit haar humeur toen ze ontdekte dat ik net hetzelfde wou doen als zij, maar we waren allebei te koppig om op onze beslissing terug te komen. Gelukkig begrepen Kivo's ouders dat dit mijn eigen keuze was. Zij vinden het zelfs goed dat ik rebellenverpleegster wil worden. Misschien hopen ze stiekem dat Enya en ik wat beter met elkaar overweg zullen kunnen nu we hele dagen lang samen in hetzelfde klaslokaal zitten.
Al vrees ik dat Andrew en Noria zich wat dat betreft helemaal vergissen. Enya blijft me lastig vallen. Niet rechtstreeks natuurlijk, daar is ze veel te slim voor. Wel door me allerlei pestopmerkingen toe te fluisteren op momenten dat niemand anders het kan horen. Dat de bakker die ons spinnenbrood maakt aardappelschillen als ingrediënt zou gebruiken, bijvoorbeeld. En dat hij regelmatig naar de personeelskantine van de Nationale Manege gaat om die schillen daar uit de vuilbak te halen. Zij denkt vast dat ik zoiets vies zal vinden. Daarna vroeg ze me of ik er wel helemaal zeker van was dat ik geen verpleegster wou worden 'om het allemaal eens van dichtbij te kunnen zien in plaats van op tv'. Alsof ik stiekem zou kicken op de aanblik van gewonde mensen - tributen of patiënten. Maar het ergste vond ik toch die ene keer dat Enya me letterlijk naar de Hongerspelen wenste. Eergisteren hadden we het tijdens de les over het ontsmetten van ontstoken wonden. Toen we 's avonds naar huis gingen, zei Enya dat ik in de arena had moeten belanden in plaats van alle onschuldige meisjestributen die aan infecties gestorven zijn. Die rotopmerking bleef de rest van de avond door mijn hoofd spoken. Zelfs nadat ik al in bed lag.
Ik neem net een hap uit mijn laatste snee spinnenbrood wanneer ik zie hoe Nuvie en Enya allebei hun notities bovenhalen. Blijkbaar willen ze de leerstof van deze ochtend nog een keer doornemen. Enya vraagt aan Nuvie om haar eens te overhoren. Hoewel ik amper vijf meter verderop zit, doen ze allebei alsof ik lucht ben.
"Wat is het verschil tussen een eenvoudig spiraalverband en een spicaverband?" begint Nuvie.
"Bij een ssspiraalverband lopen alle windingen evenwijdig aan elkaar. Maar bij een ssspicaverband moet je de windingen meer gekruissst over elkaar heen leggen," zegt Enya op een vreemde, sissende toon. "In een sssoort V-vormig patroon."
"Juissst," bevestigt Nuvie met een vals glimlachje. "En wanneer gebruiken we een tessstudoverband?"
"Dat isss de bessste manier om een gewricht zoalsss de knie of de elleboog te verbinden," antwoordt Enya. Daarna schieten ze allebei luidop in de lach. Ik krijg er meteen een ongemakkelijk gevoel door. Ook al zitten Enya en Nuvie allebei met hun ruggen naar me toe, toch weet ik bijna zeker dat ik het onderwerp van de grap ben.
Opeens snap ik wat er aan de hand is. Ze zijn me inderdaad alweer aan het uitlachen. Hoewel we in Panem natuurlijk allemaal dezelfde taal spreken, heeft elk district een typisch accent. Dat heb ik meer dan eens gemerkt toen ik vroeger naar de Hongerspelen keek. Er zijn elk jaar wel een paar tributen die niet uit hetzelfde district komen, maar toch een bondgenootschap met elkaar sluiten. Dan kan je het verschil in uitspraak soms goed horen. Ook in het Capitool hebben we ons eigen accent. Hier in district 10 slikt iedereen de letter 's' bijna volledig in, terwijl wij die juist benadrukken. Maar geen enkele capitoolinwoner praat zo belachelijk en overdreven als Enya en Nuvie nu aan het imiteren zijn. Ze proberen me gewoon op stang te jagen.
Met moeite onderdruk ik een geërgerde zucht. Als ik laat merken dat ik hun gesis gehoord heb, dan weten ze dat dit een goede manier is om me te blijven pesten. Eigenlijk ben ik Enya's hatelijke gedoe allang beu. Ik sta nu toch aan de kant van de rebellen? Maar als ik echt heel eerlijk ben tegen mezelf, dan moet ik toegeven dat ik haar ergens wel kan begrijpen. Zij heeft als kind alleen maar armoede gekend terwijl mijn ouders altijd geld genoeg hadden voor drie uitgebreide maaltijden per dag. En de stad waar ik vandaan kom, is de plek waar haar broer heen is gestuurd om te sterven. Ik kon dus moeilijk verwachten dat Enya me vanaf dag één met open armen zou ontvangen. Maar is het echt nodig om ook nu nog zo kinderachtig te blijven reageren?
Toch weet ik dat ik zelf de enige ben die de problemen tussen ons kan oplossen. Daarom ga ik het ook nooit tegen Doran of haar ouders vertellen wanneer ze weer eens iets gemeens tegen me gezegd heeft. Met klikken zou ik het alleen maar erger maken. Er is maar één manier om Enya ervan te overtuigen dat niet alle capitoolinwoners slecht zijn, en dat ik Kivo's dood wel degelijk oprecht erg vond. Ik zal het zelf moeten bewijzen. Niet door wat ik zeg, maar vooral door wat ik doe. Zoals bijvoorbeeld vrijwillig in het ziekenhuis van de rebellen gaan werken. Al is dat zeker niet de belangrijkste reden waarom ik me voor deze cursus wou inschrijven.
Net wanneer ik mijn laatste hap brood doorgeslikt heb, komen Morgan en Lucas - de twee begeleiders van deze cursus - naar buiten om te zeggen dat het half uur middagpauze erop zit. Ook al zijn ze onze leraren, ze hebben liever dat we hen gewoon met hun voornaam aanspreken. Iets dat we op school in het Capitool niet mochten. Maar hier is de sfeer anders. Wij zijn een groep mensen die samenwerken om de regering van Snow omver te werpen. Tijdens mijn maanden in het Capitoolverzet heb ik al ervaren dat je daardoor een soort band met elkaar krijgt. Al is daar tussen Enya en mij voorlopig nog niet veel van te merken.
Snel drink ik mijn bekertje water leeg en ga ik samen met de anderen weer naar binnen. We zetten ons aan de schoolbanken en beginnen met de volgende les. Ik luister heel aandachtig mee. Niet alleen omdat ik deze opleiding echt wel serieus neem, maar ook omdat ik dan niet te veel aan onaangename dingen hoef te denken.
De zon staat al laag boven de westelijke horizon wanneer de les voor vandaag erop zit. Ik klap mijn schriftje dicht en klem het stevig onder mijn linkerarm terwijl ik samen met Doran ons dagelijkse voedselpakket ga afhalen. Deze keer krijgt iedereen een appel en een stuk schapenvlees. Gelukkig hebben Morgan en Lucas eraan gedacht om voor gebraden vlees te zorgen. Van hieruit is het nog minstens een kwartier stappen tot Kivo's dorp. Als we straks eerst nog die houtkachel moeten aanmaken, dan zou het al bedtijd zijn voordat we eindelijk kunnen eten.
Even later gaan Doran, Enya, Nuvie en ik te voet op weg naar huis. Het eerste stukje kunnen we samen met alle andere cursisten lopen, omdat iedereen min of meer dezelfde kant uit moet. Ik herinner me nog hoe Doran op de eerste avond door minstens driekwart van de groep werd aangestaard. Ook al deed hij zijn uiterste best om zijn slechte voet zo normaal mogelijk neer te zetten. Maar dat had natuurlijk weinig zin. Alle inwoners van de dorpjes in dit deel van het district wisten dat Andrew en Noria een manke zoon hadden. En Doran heeft precies dezelfde manier van stappen als Kivo.
Intussen ben ik er ook achter gekomen dat ze zelfs allebei op min of meer dezelfde manier kreupel geworden zijn. Gisteren durfde ik dat eindelijk voor de eerste keer rechtstreeks aan Noria te vragen. Als kind had Kivo twee gezonde benen. Maar kort na zijn tiende verjaardag ging hij mee op schooluitstap naar het grootste melkveebedrijf van district 10. Toen hij samen met de rest van de klas toekeek hoe een lading kisten gevuld met melkvaten van 50 liter in de trein naar district 9 werd geladen, liep het fout. Eén van de touwen brak door en meteen donderde er zo'n zware kist naar beneden. Drie andere kinderen konden nog net op tijd wegspringen, maar Kivo niet. Natuurlijk voelde zijn leraar zich enorm schuldig. Hij heeft Kivo zelf zo snel mogelijk naar de dichtstbijzijnde apotheker in de stad gedragen. Die man heeft er onmiddellijk een paar collega's - waaronder Morgan - bij gehaald. Maar ook zij konden eigenlijk niet zo veel voor Kivo doen. In de districten zijn er geen echte ziekenhuizen en dus ook geen moderne operatielokalen. Vandaar dat de gebroken botten in Kivo's voet nooit helemaal op de juiste manier aan elkaar gegroeid zijn. Het verhaal lijkt zo veel op dat van Dorans ongeval dat ik er ook nu weer aan blijf denken, terwijl we samen met de andere leerling-verpleegkundigen in de avondschemering door de velden lopen.
Eenmaal terug in het dorp gaan we eerst naar het huisje van de familie Morrison om onze schriften en voedselpakketten weg te brengen. Gelukkig heeft Enya de reservesleutel van de voordeur bij zich. Wanneer we alles duidelijk zichtbaar in het midden van de eettafel leggen - Andrew en Noria zijn er niet - bedenk ik me opeens dat mijn ontmaskering als spionne toch nog één voordeel heeft. De stress van mijn dubbelleven is weggevallen. Ik hoef niets meer te verbergen, dus die pakketten kunnen hier gewoon blijven staan zonder dat we bang moeten zijn voor vervelende vragen.
Doran schrijft nog snel een briefje waarin staat dat we met zijn vieren rechtstreeks naar het huis van Vale en Iris gaan om tv te kijken. Nu Panem officieel in oorlog is, proberen we elke avond de laatste nieuwsberichten te volgen. Al is dat voor mij niet altijd even leuk. Want soms wordt er in het journaal nog iets verteld over de capitoolrebellen die betrapt en gevlucht zijn. Gelukkig weet ik dat Cressida, Messalla, Castor en Pollux nu veilig in district 13 zitten. Net als Plutarch en Fulvia. Maar over Anthony blijf ik me toch wat zorgen maken. Als ik destijds dat telefoongesprek in de vierenzeventigste arena niet had afgeluisterd, dan zou hij nooit de affiche met de tekst van het briefje uit district 11 gelezen hebben. Dus eigenlijk is het een beetje mijn schuld dat Anthony als spion moest vluchten. Zijn opsporingsbericht is al een paar keer op tv getoond, wat wil zeggen dat de regering hem nog steeds niet gevonden heeft. Misschien moet ik dat gewoon als een goed teken beschouwen.
Ook mijn eigen naam wordt af en toe nog genoemd. Zoals bijvoorbeeld in het korte interview met de man die net naast de oude flat van mijn ouders woont. In de laatste nacht van de Kwelling heeft hij dwars door de muur heen gehoord hoe ik heel even schreeuwde vlak voordat Katniss haar pijl in het krachtveld schoot. Hij kon het niet verstaan, maar ik herinner me vaagjes dat ik iets als "Doe het!" heb geroepen. Een andere keer kwam één lid van mijn arrestatieteam in de tv-studio verslag uitbrengen over het mislukken van die missie. Toen het groepje vredebewakers de voordeur van onze flat inbeukte en ze enkel een lege woonkamer met een wijd openstaande terrasdeur zagen, beseften ze al dat ik ontsnapt was. Vier dagen geleden werd zelfs het fragment heruitgezonden waarin Peeta tijdens zijn tributeninterview met Caesar Flickerman vertelt dat Katniss en hij een baby verwachten. Als je goed naar het publiek in de VIP-tribune kijkt, kan je op de achtergrond duidelijk mijn gezicht herkennen terwijl ik mijn middenvinger opsteek. Misschien was het toch niet zo'n goed idee om dat gebaar te maken. Maar ik was die avond zo kwaad dat ik er niet bij heb nagedacht.
Vlak daarna kregen we ook nog eens een oude opname van een bewakingscamera ergens in de straten van het Capitool te zien. Nu weet heel Panem dat ik ooit een volle zak aardappelen uit een afvalcontainer heb gehaald. Wettelijk gezien is zoiets geen echte diefstal, dus namen de vredebewakers destijds niet de moeite om die beelden verder te onderzoeken. Toch vind ik het vervelend dat ik blijkbaar gefilmd werd zonder dat ik het zelf wist. In het Capitool zal iedereen dit vies en ongepast vinden. En dat is natuurlijk juist de bedoeling. Deze beelden - mijn obscene handgebaar en de tocht langs de vuilbakken - zijn uitgezonden om mij voor schut te zetten. Om aan alle tv-kijkers te demonstreren waar tegenstanders van de regering zich zoal mee bezig houden. Kortom, om ons in een negatief daglicht te stellen en zo te bewijzen dat je aan de vijand echt geen voorbeeld hoeft te nemen. Dat is tenminste wat Vale en Iris mijn achteraf hebben verteld. Ze zullen wel gelijk hebben, want in het Capitool vinden de meeste mensen goede manieren ontzettend belangrijk.
Doran zegt dat ik er mij niet te veel van moet aantrekken. Volgens hem zal de heisa rond mijn ontmaskering snel genoeg overwaaien omdat de regering na die oorlogsverklaring nu wel dringender zaken aan haar hoofd heeft. Maar het blijft me toch een ongemakkelijk gevoel geven. Gelukkig heb ik mijn middenvinger pas na Peeta's woorden over die zwangerschap getoond en was het publiek tijdens het gesprek met Johanna Mason al erg onrustig. Anders zouden de vredebewakers misschien ook nog eens op het idee kunnen komen om na te gaan wat ik tijdens de interviews van district 10 heb gedaan. Iets waar ik me nu eigenlijk geen zorgen meer over hoef te maken. Toch nog een positief gevolg, mompel ik in gedachten tegen mezelf terwijl ik achter Enya en Nuvie door de lege straten van het dorpje wandel.
Wanneer we bij het stenen huis komen en Vale ons binnen laat, staat de televisie al aan. De woonkamer zit bomvol. Alle inwoners van dit dorp willen de laatste berichten horen. Niemand van ons weet hoe lang het zal duren voordat de oorlog ook district 10 bereikt. Maar we voelen allemaal aan dat er vroeg of laat ook hier gevochten zal worden. De vraag is alleen wanneer dat precies zal gebeuren. Doran en ik nemen elk een stoel en gaan aan de eettafel zitten. Het journaal is nog niet begonnen, dus we hebben nog even de tijd om te oefenen met de zwachtel die ik gisterenavond na de les mee naar huis mocht nemen.
"Dat testudoverband vind ik toch niet zo gemakkelijk," zeg ik terwijl ik de opgevouwen reep stof en een stukje kleefpleister uit de achterzak van mijn rok haal. "Mag ik dat nog eens proberen?"
Doran legt zijn rechterarm op tafel zodat ik zijn elleboog kan verbinden. Ik voel een paar nieuwsgierige blikken in onze richting, al wil ik me daar niet te veel door laten afleiden. In het rebellenziekenhuis zullen de patiënten waarschijnlijk ook met meer op één kamer liggen. Dus concentreer ik me op mijn werk terwijl ik in gedachten nog eens alle instructies van onze leraren opsom. Zodra de witte reep stof rondom Dorans arm zit, vraag ik hem of het verband nergens knelt en of hij geen tintelingen voelt. Dat zou betekenen dat ik de zwachtel te strak heb aangespannen. Gelukkig bevestigt hij al snel dat alles in orde is. Daarna keren we de rollen om en probeert hij mijn elleboog te verbinden.
We zijn net klaar met oefenen wanneer op tv het avondjournaal wordt aangekondigd. Volgens de verslaggeefster die in beeld verschijnt, zijn er vandaag opnieuw een aantal schermutselingen geweest in district 11. De rebellen hebben daar in de nacht na de Kwelling een treinstation veroverd en de regeringstroepen willen dat graag terugwinnen. Iets wat hen tot nu toe nog niet gelukt is. Ook in district 4 zouden de eerste gevechten al bezig zijn.
In het Capitool zelf is de rust grotendeels teruggekeerd, ondanks de snatergaaienaanval tijdens de Spelen en het straatprotest dat toen volgde. Maar na het einde van de Kwartskwelling heeft het vredebewakersleger die betogingen al vrij snel de kop ingedrukt. Waarschijnlijk zijn de meeste inwoners van het Capitool intussen gewoon te bang om echt te zeggen wat ze denken. En ze weten vast ook wel dat ze de bescherming van de regering zeker nog nodig zullen hebben nu het met kernwapens uitgeruste district 13 hen expliciet de oorlog heeft verklaard. De angst voor Panem Zonder Capitool zal er ook wel voor iets tussen zitten. Ook al vormt die terroristische groepering eigenlijk alleen een gevaar voor wie erg rijk is en kinderen van de juiste leeftijd heeft.
Samen met Doran en de anderen volg ik zo aandachtig mogelijk het journaal. Het regeringsleger wil extra manschappen aanwerven, zo krijgen we te horen, en er worden aangepaste trainingsschema's voor de nieuwe soldaten opgesteld. Daarna tonen ze nog een aantal beelden van de moderne hovercrafts waarmee president Snow indien nodig bombardementen wil laten uitvoeren. Net wanneer ik denk dat we de belangrijkste informatie nu wel gehad hebben, kondigt de nieuwslezer een extra bericht over de zaak Dawson aan. Nee hè, daar gaan we weer, denk ik bij mezelf. Maar wat ze deze keer ook zullen zeggen, ik ben niet van plan om nog eens overstuur naar het Wildbos te rennen. Dat lost niets op. En misschien zullen de anderen dan denken dat ik zwak ben.
Het volgende moment verschijnen mijn ouders in beeld voor een kort interview dat bij hen thuis is opgenomen. Ik kan duidelijk zien dat de nieuwe flat op het gelijkvloers van ons gebouw een stuk kleiner is dan het appartement waar we eerst woonden. De inrichting is ook eenvoudiger, al lijken de mensen om me heen daar helemaal anders over te denken. Achter mijn rug hoor ik Enya iets tegen Nuvie fluisteren. Maar ik doe geen moeite om haar woorden te verstaan. Ik betwijfel of ik het eigenlijk wel wil horen.
"Dus, meneer Dawson, u en uw vrouw hadden dan toch een vermoeden?" vraagt de reporter terwijl hij zijn microfoon onder de neus van mijn vader duwt.
"Niet dan onze eigen dochter een spionne zou zijn!" antwoordt hij fel. "Dat hebben we nooit geweten. Maar na haar eindrapport waren we toch een beetje ongerust. Het was de allereerste keer dat ze herexamens had, en we vonden ook dat ze minder graag naar de Spelen leek te kijken dan vroeger."
"En wat heeft u dan gedaan?" dringt de man van de tv verder aan.
In een paar woorden legt mijn vader uit dat hij en mam in een totaal andere richting zaten te denken. Slechtere schoolresultaten en het verwaarlozen van hobby's kunnen bij tieners een teken van een beginnend drugsprobleem zijn. Daarom vroegen mam en pap zich af of ik misschien met morfling aan het experimenteren was en gingen ze bij de apotheker stiekem een medische test halen. Een volledig kleur- en smaakloos poeder dat ze op de tweede dag van de Kwelling bij het ontbijt in mijn drankje hebben gemengd. Moest ik na vierentwintig uur een ongevaarlijke maar heel opvallende huiduitslag krijgen, dan zou dat betekenen dat er inderdaad sporen van morfling in mijn bloed zaten.
"Maar we hebben de volgende ochtend zelf gekeken en er was helemaal niets te zien," hoor ik mam zeggen.
Ik zit verbijsterd te luisteren. Dachten mijn ouders nu echt dat ik zo dom zou zijn om met morfling te gaan knoeien? Ik weet waartoe verslaving kan leiden, dus van drugs ben ik altijd afgebleven. Dan gaat er ver in mijn achterhoofd een lichtje branden. Ik zie mezelf weer halfnaakt in onze woonkamer staan, nadat mam haar fruitsap over mijn jurk gemorst had. Dat was inderdaad op de derde ochtend van de Kwelling. Toen vond ik het al een beetje vreemd dat ze erin geslaagd was om zo'n onhandige beweging met haar glas te maken. Al heb ik er nooit bij stil gestaan dat het misschien toch geen ongelukje was geweest.
"Geen wonder dat de vredebewakers mij betrapt hebben," mompel ik tegen Doran terwijl de regie weer overschakelt naar de studio. "Als het zo duidelijk was dat ik iets wou verbergen."
"Dat mag je niet zeggen," fluistert hij terug. "Je ouders zaten er toch helemaal naast? Je was een betere spionne dan je zelf denkt."
Misschien heeft hij wel gelijk. Ook al weet de regering nu dat ik een rebel ben, ik heb het bijna een jaar lang voor iedereen geheim kunnen houden. Zelfs voor mijn eigen ouders. Als zij aan druggebruik dachten, dan heb ik hen eigenlijk heel goed om de tuin kunnen leiden. Toch vind ik het nog altijd moeilijk om te leren leven met het idee dat ik hen zwaar teleurgesteld heb. En dat gevoel betert niet wanneer we het volgende interview te zien krijgen.
"Is dat niet het gebouw waar Talitha woont?" vraag ik zachtjes, zodat niemand ons kan horen.
"Dat klopt," bevestigt Doran. "Leandro en ik zijn er kort voor jouw ontvoering nog binnen geweest."
Eerst zegt de reporter in welke straat deze beelden gemaakt zijn. Daarna laat hij de eigenaar van het appartementencomplex aan het woord, die uitlegt dat één van de huurders in dit gebouw zijdelings bij de zaak Dawson betrokken is. Er is zelfs een arrestatieteam over de vloer geweest, zegt hij, en hij wil niet dat de goede naam van zijn woonmaatschappij - die verschillende flatgebouwen beheert - nog verder door het slijk gehaald wordt. Daarom heeft hij besloten om het contract met die ene huurder onmiddellijk te verbreken.
Met andere woorden, Talitha wordt op straat gezet, denk ik bij mezelf. Door mijn schuld.
"Ik ben er honderd procent zeker van dat ze bij Dennis en Alcyone zal mogen logeren," probeert Doran me gerust te stellen. Hij houdt zijn stem gedempt omdat dit een gesprek tussen ons tweeën moet blijven. "Ze zullen haar nu vast niet in de steek laten."
"En als de buren van Dennis haar herkennen?" vraag ik terwijl ik mijn uiterste best doe om mijn stem niet te veel te laten trillen.
"Die kans is klein. Ze hebben daarnet toch geen naam of foto getoond? Niemand kan dus zomaar raden wie ze is. Alcyone zal er vast wel één of ander geloofwaardig verhaal omheen verzinnen. Daar is ze altijd goed in geweest."
Met mijn verstand weet ik dat alles wat Doran zegt, waar is. Talitha zal niet buiten in de regen hoeven te slapen. Maar dan nog heb ik moeite om mijn tranen binnen te houden. Het is mijn fout dat ze nu geen eigen flat meer heeft. En het is ook beslist niet toevallig dat de vredebewakers samen met de huiseigenaar deze straf bedacht hebben. Officieel heeft Talitha geen misdrijf gepleegd. Ze kunnen haar dus geen geldboete opleggen of naar de gevangenis sturen. Maar de vredebewakers zijn vast niet blij met de zwerversopvang in haar garagebox. Daarom willen ze natuurlijk een voorbeeld stellen. En hoe kunnen ze dat beter doen dan door Talitha zelf dakloos te maken?
Natuurlijk heeft de nieuwslezer dat niet letterlijk zo gezegd. Dit avondjournaal komt in alle districten op tv, en daar mag niemand weten dat er ook bij ons zwervers zijn. Toch zullen de inwoners van het Capitool deze subtiele waarschuwing ongetwijfeld begrijpen. Eigenlijk vind ik dat Talitha een stuk zwaarder gestraft wordt dan mijn ouders. Maar als je rijk bent en de juiste mensen kent, is er in het Capitool veel mogelijk.
Ik denk niet dat ik het aankan om hier nog langer naar te luisteren. Als Doran niet naast mij zou zitten - wat mij op één of andere manier wel steun geeft - dan zou ik nu gewoon opstaan en de kamer uit wandelen. Maar dan hoor ik hoe de nieuwslezer in de tv-studio nog iets anders zegt. Het eerste positieve bericht van de avond. De zoektocht naar Aludra Dawson wordt voor onbepaalde tijd stopgezet. Omdat ik beslist niet de belangrijkste spionne uit Plutarchs groep was, en ook omdat het op dit moment toch geen enkele zin heeft om achter mij aan te gaan.
"We hebben alle redenen om aan te nemen dat de rebellen haar naar 13 hebben gebracht," vertelt de vredebewaker die nu in beeld verschijnt. Volgens het onderschrift op het scherm is hij gespecialiseerd in ontvoeringszaken. "Dat district is militair gezien zo zwaar beveiligd dat het totaal onmogelijk is om er een arrestatieteam naartoe te sturen. Daarom hebben we besloten om deze zaak voorlopig af te sluiten."
"Hoe kunnen u en uw collega's er zo zeker van zijn dat Aludra Dawson inderdaad in district 13 zit?" wil de verslaggever weten.
"We hebben meer dan genoeg bewijzen verzameld. Ten eerste weten we dat ze meegenomen is door dezelfde hovercraft die vlak daarna ook gebruikt werd om het voorbereidingsteam van Katniss Everdeen te ontvoeren. En dat toestel kwam uit district 13. Bovendien hebben we in de oude flat van de familie Dawson ook dit gevonden," zegt de vredebewaker terwijl hij een lege injectiespuit toont. "Volgens de laboratoriumanalyse zitten er restanten van één dosis verdovingsserum in."
"We waren al in de hovercraft toen ik besefte dat ik die spuit per ongeluk heb laten vallen," fluistert Doran in mijn oor. "Gelukkig moest ik van de bemanning speciale handschoenen dragen om geen sporen achter te laten."
Ik hoor hoe de vredebewaker op tv nu inderdaad uitlegt dat het DNA-onderzoek van de spuit zijn team nauwelijks iets wijzer gemaakt heeft. Ze hebben natuurlijk kunnen aantonen dat de naald gebruikt is om mij een injectie te geven. Maar het overige DNA hebben ze niet kunnen identificeren. Dat moet dus afkomstig zijn van personen die nergens in het nationale bevolkingsregister zitten. Wat alleen maar kan betekenen dat het om oorspronkelijke inwoners van district 13 gaat. Opnieuw een duidelijke aanwijzing dat de ontvoering van daaruit georganiseerd is, en dat ik dus heel waarschijnlijk ook op die plek ben ondergedoken.
"En daarnaast heeft uw team ook nog een extra bewijsstuk gevonden?" vraagt de reporter.
"Een klein papiertje met een memo van Fulvia Cardew," bevestigt de vredebewaker. "Dat lag ergens in een schuif van haar persoonlijke bureau in het Hoofdkwartier van de Spelen. Er stond op geschreven dat Aludra Dawson in een noodgeval mee moest gaan naar district 13."
Er klopt iets niet. Ik ken Fulvia nu al lang genoeg om te weten dat ze belangrijke informatie als deze nooit zomaar in haar kantoor zou laten rondslingeren. Maar dan snap ik opeens wat er gebeurd is. Volgens Doran wil Fulvia zo snel mogelijk het gerucht verspreiden dat ik inderdaad in 13 zit. Waarschijnlijk heeft ze die memo zelf haastig neergekrabbeld, net nadat Doran vanuit Talitha's flat met haar had gebeld. Als een soort van vals spoor voor de vredebewakers. Ik vond Fulvia niet altijd de gemakkelijkste persoon om mee samen te werken - zeker niet na dat spreekverbod - maar ik moet wel toegeven dat ze haar beloftes houdt.
"Kortom, we kunnen er nu wel helemaal zeker van zijn dat men haar naar district 13 heeft gebracht," besluit de vredebewaker. "Er is geen enkele reden om daar nog aan te twijfelen. Denk eraan dat 13 ook het hoofdkwartier van de rebellenbeweging is."
Dat is inderdaad zo. Juist daarom klinkt het heel logisch dat het nu ook mijn onderduikaders is geworden. Doran had alweer gelijk. De regering zal me hier, bij Kivo's ouders, echt niet komen zoeken. Maar aan de andere kant besef ik heel goed dat ik onmogelijk terug naar huis kan zolang de regering van president Snow nog aan de macht is. Ze zullen me zeker arresteren als ik nu een voet in het Capitool durf te zetten. Ik kan dus niet eens teruggaan om me bij Talitha te verontschuldigen. En dat is een gedachte die nog minutenlang in mijn hoofd blijft rondmalen, ook nadat het journaal afgelopen is en Vale de tv weer uit zet.
"Eigenlijk had ik wel verwacht dat ze de zoektocht naar jou al snel zouden opgeven," merkt Doran op wanneer we samen weer naar het huisje van de familie Morrison wandelen. "Je was maar één van de vele spionnen in onze groep, en dan nog niet eens de belangrijkste. Nu het echt oorlog is, hebben de vredebewakers wel iets anders te doen."
Ik weet dat het waar is wat hij zegt. En het betekent ook dat ik hier relatief veilig ben. Maar toch blijf ik in bed nog minstens een half uur wakker liggen, hoe moe ik me na een hele dag les ook voel. Talitha is uit haar flat gezet. Alweer iemand die dankzij mij in de problemen is geraakt. Opeens vraag ik me af wat ik nog allemaal op mijn geweten zal hebben voordat deze oorlog voorbij is.
De volgende paar dagen blijkt al snel dat Doran het inderdaad bij het rechte eind heeft. De regering is zo druk bezig met oorlogsvoorbereidingen dat mijn naam en die van de andere betrapte capitoolspionnen volledig uit het nieuws verdwijnt. Zelfs Anthony's signalement wordt niet langer verspreid. Waarschijnlijk omdat ook hij niet de voornaamste spion was en er nog geen enkele bruikbare tip is binnengelopen. In de plaats daarvan zien we elke avond bij Vale en Iris thuis hoe het vredebewakersleger zich verder bewapent - in districten 3, 4 en 11 wordt er volop gevochten - en hoe de winkels van het Capitool voor de allereerste keer in vijfenzeventig jaar hun voorraden echt moeten rantsoeneren. Vanaf nu mogen ze op bevel van de regering slechts een wettelijk bepaalde hoeveelheid producten per klant verkopen. Al denk ik dat de meeste mensen in het Capitool thuis allang een geheime voedselvoorraad aangelegd hebben. Kort na de aankondiging van de Kwartskwelling kregen we op tv al de raad om dat te doen.
Maar over de zaak Dawson wordt er met geen woord meer gerept. Stiekem ben ik daar blij om, want zo word ik niet elke dag opnieuw herinnerd aan de problemen die ik ongewild bij mijn familie en vrienden veroorzaakt heb. Hoe dan ook rest er mij weinig tijd om daarover te blijven piekeren. Niemand weet wanneer de oorlog district 10 zal bereiken. Volgens Vale houden de rebellenleiders in de stad vol dat het niet lang meer kan duren, en is de kans groot dat we binnenkort de eerste gekwetsten moeten verzorgen. De lessen voor de rebellenverplegers gaan elke dag door, en we doen allemaal ons best om op een korte tijd zo veel mogelijk te leren.
Natuurlijk zullen we na deze snelcursus nog geen echte beroepsverpleegkundigen zijn. Die opleiding duurt veel langer dan de paar weken die wij krijgen, zo heeft Lucas al meer dan eens benadrukt. Hijzelf moest in district 13 ruim vijf jaar studeren voordat hij zijn diploma haalde. Maar zelfs met een beperkte basiskennis kunnen we de artsen in het rebellenziekenhuis al heel wat werk uit handen nemen.
Onze opleiding begon met het aanleren van enkele essentiële vaardigheden, zoals het meten van iemands bloeddruk en de beste manier om een hevig bloedende wonde dichtgedrukt te houden totdat er een echte dokter komt. Daarna hebben we vooral geoefend op het ontsmetten van wonden en het aanleggen van verbanden. Ik had nooit gedacht dat er zo veel verschillende manieren bestonden om allerlei lichaamsdelen in te zwachtelen. Lucas trekt verschillende dagen uit voor dit onderwerp, want waarschijnlijk zal het één van onze belangrijkste taken worden.
Tijdens de tweede week laat Morgan ons zien hoe we inspuitingen moeten geven. Zowel onderhuids, in een spier als intraveneus. In het begin vind ik het een beetje eng om met zo'n scherpe naald rechtstreeks in een ader te prikken. Maar dankzij Enya zet ik me al snel over die gedachte heen. Toen ze mij bij mijn eerste pogingen zag aarzelen, bleef ze de hele tijd geïnteresseerd toekijken. Alsof ze stiekem hoopte dat ik er te onhandig of te bang voor zou zijn. Dat zou voor haar vast een reden zijn geweest om mij een aanstelster te noemen. En daar zat ik nu niet bepaald op te wachten.
Zodra we behoorlijk met een injectiespuit overweg kunnen, leren we hoe je een infuus inbrengt en weer verwijdert. Dat blijkt heel wat meer te zijn dan gewoon een zakje vloeistof omhoog hangen en een buisje in iemands arm steken. Je moet er voor zorgen dat de patiënt binnen een vooraf vastgelegde tijdsspanne de juiste hoeveelheid medicatie toegediend krijgt. Lucas legt ons zelfs uit hoe we die inloopsnelheid correct kunnen berekenen. Als laatste opleidingsonderdeel krijgen we een reeks foto's van de meest gebruikte chirurgische instrumenten te zien, zodat we die tijdens een operatie aan de dokter kunnen doorgeven als hij of zij dat vraagt.
Morgan en Lucas vertellen ons regelmatig hoe belangrijk het is om zo hygiënisch mogelijk te werken. We weten allemaal dat het in een geïmproviseerd rebellenziekenhuis niet altijd even gemakkelijk zal zijn om daarop te letten. Maar je kan er wel degelijk levens mee redden. Iets dat je de inwoners van district 10 eigenlijk helemaal niet hoeft uit te leggen. Lang geleden zijn er in de dichtst bevolkte wijken van de hoofdstad riolen aangelegd, maar de regering heeft nooit veel energie gestoken in het onderhoud daarvan. Intussen is het hele netwerk in zo'n slechte staat dat het vuile water op sommige plaatsen gewoon door de straten stroomt. Wat ongetwijfeld de reden is waarom cholera hier nog regelmatig voorkomt. Bij de grote epidemie van tweeëntwintig jaar geleden zijn zowel de ouders van Vale als die van Iris alle vier gestorven. Gelukkig hebben we in het dorp van Kivo een eigen pomp en is dat water redelijk zuiver. Maar toch zet ik het verhaal over de vele choleradoden in de stad op mijn persoonlijke lijst van redenen om de regering van president Snow te willen verslaan.
Ook al begint de opleiding na een week of twee vermoeiend te worden - we zijn vaak van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat bezig - toch doe ik mijn uiterste best om altijd aandachtig te blijven. Ik wil echt graag rebellenverpleegster worden. Niet alleen om de opstand te steunen, maar ook om aan Enya te tonen dat capitoolinwoners heus wel meer kunnen dan schoonheidsbehandelingen ondergaan en naar de Hongerspelen kijken. Want dat is het beeld dat zij van ons lijkt te hebben. Toen we op de eerste lesdag te horen kregen dat koken en schoonmaken ook tot onze taken in het ziekenhuis zouden behoren, fluisterde ze achter mijn rug tegen Nuvie dat iemand als ik waarschijnlijk niet eens weet hoe ze zelf een gezonde maaltijd moet bereiden. Want de rijken in het Capitool kunnen enkel opeten wat het huispersoneel voor hun neus op tafel zet.
Echt vreemd is het niet dat ze ontevreden is met het feit dat ik nu bij haar thuis logeer. Moesten mijn ouders zo'n beslissing nemen zonder er eerst met mij over te praten, dan zou ik zelf ook boos zijn. Geen wonder dat ze probeert om mij en Doran zo veel mogelijk te mijden. Al vraag ik me toch stiekem af hoe ze over hem denkt. Zou ze eigenlijk al weten dat hij jarenlang op straat geslapen heeft? Normaal gezien wel, want haar ouders zijn daar samen met Iris en Vale zo ongeveer als enigen van op de hoogte. Maar ik heb gemerkt dat Enya altijd een excuus zoekt om weg te gaan zodra we over ons vroegere leven in het Capitool beginnen. Ze moet even bij Nuvie thuis langsgaan om iets te vragen bijvoorbeeld, of ze wil nog snel het Wildbos in voordat het donker wordt. Gewoonlijk loopt ze al naar buiten nog voordat Doran en ik drie of vier zinnen ver zijn. Echt veel kan ze dus nog niet gehoord hebben over Dorans ervaringen als dakloze.
Volgens mij heeft Enya besloten dat al die verhalen over het gehate Capitool haar gewoon totaal niet interesseren. Zelfs niet als het over zwervers gaat. Ik heb haar er nog nooit met Nuvie over horen praten, dus misschien gelooft ze ons niet eens. Of zou ze het gewoon zien als een zoveelste bewijs dat de inwoners van mijn geboortestad stuk voor stuk egoïsten zijn die hun medemensen aan hun lot overlaten? Hoe dan ook ben ik niet van plan om dat zelf aan haar te gaan vragen. Ze zal mij toch nooit een echt eerlijk antwoord geven. Wanneer we na iets meer dan drie weken te horen krijgen dat onze snelcursus verpleging erop zit, is er tussen Enya en mij nog altijd niet veel veranderd.
Op een zonnige middag ergens in augustus komt het nieuws dat iedereen in het district vroeg of laat verwachtte. Doran en ik krijgen het samen met de andere cursisten te horen tijdens onze middagpauze. Het is zo warm dat we met de hele groep buiten in de schaduw van de bomen zijn gaan zitten om onze lunch van vandaag te eten. Spaghetti, uitgerekend het gerecht dat ik het meest haat. Zeker als er niet eens saus overheen gegoten is en die glibberige slierten er dus nog bleker uit zien. Toch weet ik heel goed dat ik mijn portie lintwormen deze keer zonder mopperen naar binnen zal moeten werken. We zijn hier niet in het Capitool. Dit is een arm district, waar de mensen al blij zijn als ze een fatsoendelijke maaltijd krijgen. En omdat ik eigenlijk al wekenlang continu met een hongergevoel rondloop, kost het mij vreemd genoeg relatief weinig moeite om mijn bord helemaal leeg te eten.
Ik ben net klaar wanneer ik in de verte een bekende figuur zie naderen. De man die ons elke dag - of toch bijna elke dag - de voedselpakketten komt brengen. Hij werkt samen met de rebellen in de stad en weet dus waar onze groep mee bezig is. Zodra hij zijn ezel met een touw aan een jong boompje heeft vastgemaakt, verdwijnt hij samen met onze twee leraren in de schuur die we als schoolgebouw gebruiken.
Uit nieuwsgierigheid neem ik een kijkje in de twee stoffen zakken die over de rug van de ezel heen liggen. Ik wil weten wat we vanavond mee naar huis zullen krijgen. Het is maïs, al zou het best kunnen dat deze kolven stiekem uit een opslagplaats voor veevoeder gestolen zijn. Op de gewone markt in de stad is het niet zo gemakkelijk om zulke grote hoeveelheden voedsel in één keer te kopen. Ik trek de flap van de zakken stevig dicht en wandel weer naar de plek waar de anderen zitten te eten. Net op dat moment gaat de deur van de schuur open. De gesprekken in de groep vallen meteen stil, want iedereen kan zien dat de gezichten van Morgan en Lucas ernstig staan. Om één of andere reden weet ik nu al wat ze ons willen vertellen. En mijn vermoeden blijkt inderdaad te kloppen. Wij hebben er niets van gemerkt omdat de kleine dorpjes in het uiterste oosten van dit district strategisch gezien onbelangrijk zijn. De enige schoten die ik tot nu hoorde, kwamen van de erkende beroepsjagers uit het Wildbos. Maar vanochtend vroeg zijn de inwoners van de hoofdstad gewekt door het geluid van geweervuur in de straten. Voor de eerste keer vielen rebellen en vredebewakers elkaar rechtstreeks aan. De Spotgaaienoorlog heeft nu ook district 10 bereikt.
Eigenlijk zou onze snelcursus verpleegkunde pas overmorgen moeten eindigen. Maar zo veel tijd krijgen we niet meer. De hele namiddag zijn we druk bezig met het herhalen van alle leerstof die we tot nu toe gezien hebben. Gelukkig weten we intussen genoeg om de echte dokters te kunnen helpen met het verzorgen van de gewonden. Lucas en Morgan geven ons zelfs een compliment door te zeggen dat we op deze korte tijd verrassend veel geleerd hebben. Hopelijk zal ik mijn taak als verpleegster beter uitvoeren dan mijn verzetswerk in het Capitool. Doran mag dan wel blijven herhalen dat ik beslist geen slechte spionne was, ik vind het nog altijd vervelend dat ik me in de Transfer heb laten filmen. Pas 's avonds laat zitten de herhalingslessen erop. Die nacht logeren Enya, Doran en ik voor de laatste keer bij de familie Morrison. In het ziekenhuis zal er een aparte slaapzaal voor de verplegers zijn.
Het schemert nog wanneer we ons de volgende ochtend klaarmaken om naar de stad te vertrekken. Doran en ik hebben besloten om allebei onze rugzak uit het Capitool mee te nemen. Mochten de vredebewakers toch op het idee komen om dit dorp te bezoeken, dan zullen ze geen sporen van onze aanwezigheid vinden. Wat nog steeds het veiligste is voor iedereen. Ergens vind ik het jammer om bij Andrew en Noria weg te gaan. Sinds ik hier ben, heb ik hen toch vrij goed leren kennen. Amper dertig dagen geleden werd Katniss door de rebellen uit de arena gehaald. De opstand is dus eigenlijk al een maand bezig. Maar niemand kan me vertellen hoe lang het zal duren voordat hij eindigt.
Vijfde hoofdstuk alweer, en eigenlijk opnieuw een soort overgangshoofdstuk. Hopelijk vonden jullie het toch interessant om het te lezen. In deze AN wil ik graag nog enkele details verduidelijken.
Als eerste de verschillende soorten verband. Spiraalverband, spicaverband en testudoverband zijn namen die ik uit de cursus verpleegkunde van mijn zus heb gehaald. Hoewel deze notities intussen al meer dan tien jaar oud zijn, veronderstel ik dat ze voor dingen als deze toch een voldoende betrouwbare bron blijven. Op internet heb ik nog wat aanvullende informatie opgezocht, en het lijkt wel alsof de namen van verschillende soorten verband soms wat door elkaar gebruikt worden. Maar in dit verhaal heb ik me gewoon gehouden aan de namen die in de cursusnota's van mijn zus staan.
Op mijn Tumblr staan enkele schetsen van een spiraalverband, een spicaverband en een testudoverband.
Het spinnenbrood heb ik niet zelf verzonnen. Volgens mijn grootvader werd er bij hem thuis tijdens de Tweede Wereldoorlog af en toe dit soort spinnenbrood gegeten. De naam ervan verwijst inderdaad naar de witte draden. Mijn grootvader dacht zelf dat er o.a. aardappelschillen in zaten. Helaas kan hij dit niet echt bevestigen en vind ik op internet ook niets terug over de gebruikte ingrediënten. Daarom heb ik het idee van de aardappelschillen in dit hoofdstuk neergezet als een roddel/gerucht en niet als een vaststaand feit (ik weet immers niet 100% zeker of het echt waar is.)
Als laatste nog een opmerking over het feit dat Aludra's ouders aan morflinggebruik dachten. Dit zal verder geen grote rol meer spelen in het verhaal, maar het leek mij ongeloofwaardig dat ze echt helemaal niet zouden doorhebben dat er iets aan de hand was. Zo ben ik uiteindelijk op dit idee gekomen. Hopelijk vonden jullie het alsnog een relevante toevoeging.
Mijn volgende hoofdstuk komt normaal gezien over ongeveer één maand. Tot dan!
