HOOFDSTUK 20: HET RECHT OP DE WAARHEID

"Burgers van het Capitool en inwoners van Panem," zegt Snow terwijl hij recht in de lens van de camera kijkt. "Vandaag heb ik uitgebreid vergaderd met mijn ministerraad en de legerleiding. Na grondig overleg zijn we tot het besluit gekomen dat de veiligheid van de bevolking voor ons het belangrijkste is, en dat deze in de huidige omstandigheden niet langer gegarandeerd blijft. Daarom heb ik enkele uren geleden persoonlijk aan de commandant van 9 de opdracht gegeven om het bevel neer te leggen en zijn troepen uit het district terug te trekken."

Ik adem diep uit terwijl ik letterlijk voel hoe mijn lichaam zich na al die tijd eindelijk ontspant. De regering aanvaardt het ultimatum van de rebellen. Ik kan nauwelijks geloven wat Snow gezegd heeft en toch weet ik dat ik het goed heb verstaan. Maar zijn toespraak is nog niet ten einde.

"Dat betekent uiteraard in geen geval dat wij zomaar toegeven aan deze chantage waarmee men duizenden onschuldige burgers in gevaar bracht," gaat de president nadrukkelijk verder. "Ons leger heeft de Defensieberg van district 2 nog steeds stevig in handen. Van daaruit werken we momenteel hard aan een plan om de rebellen definitief te verslaan en zo de vrede in Panem te herstellen."

De tv toont nu beelden van de berg waar het vredebewakersleger haar hoofdkwartier gevestigd heeft. Men is druk bezig met het versterken van de ingangen en de wapenmagazijnen liggen nog steeds afgeladen vol. Over enkele dagen zal die plek een niet te veroveren burcht zijn. De rebellen kunnen deze oorlog alleen winnen als ze ook district 2 volledig innemen, iets dat nu zo goed als onmogelijk wordt. En dat is natuurlijk precies wat president Snow ons duidelijk wil maken.

"Zouden de vredebewakers echt een manier vinden om alle andere districten weer onder hun controle te krijgen?" hoor ik Vale achter mijn rug door aan Doran vragen.

"Geen idee," fluistert Doran terug. "Ik ben geen militair strateeg. Maar als het leger echt aan een nieuw aanvalsplan werkt, dan zullen ze daar op tv toch nooit details over vrijgeven. Niemand kan dus zwart op wit bewijzen dat Snow bluft en dat weet hij zelf ook."

Natuurlijk klopt het wat Doran zegt. De president heeft ongetwijfeld goed nagedacht over deze toespraak. Hij moest de eisen van de rebellen wel aanvaarden omdat de situatie in het Capitool anders volledig uit de hand was gelopen. Ik heb er zelf heel mijn leven gewoond en weet dus dat vergiftigd drinkwater onmiddellijk tot grote paniek zal leiden. Misschien zouden de mensen zelf in opstand komen, zeker na alle onrust die de Kwartskwelling al had veroorzaakt. Dat risico wil president Snow waarschijnlijk vermijden. Al kan hij natuurlijk nooit zomaar op tv toegeven dat hij met het verlies van district 9 een zware nederlaag geleden heeft. Ook daarom stelt Snow zijn beslissing voor als een manier om de veiligheid van de bevolking te beschermen. Misschien zullen sommige Capitoolinwoners daar nog intrappen. Maar Plutarch en Coin vast en zeker niet.

"De rebellen moeten beseffen dat deze oorlog nog lang niet ten einde is," zegt president Snow om zijn toespraak af te ronden. "En wie ons tegenwerkt, zal er een hoge prijs voor betalen. Ik raad elke inwoner van Panem aan om daar nog eens heel goed over na te denken."

Dan verdwijnt het bureau van Snow uit beeld en schakelt de regie rechtstreeks over naar district 9. De spoorlijn waar het rioolwatertransport verongelukt is, kan voorlopig niet gebruikt worden. Gelukkig heeft 9 twee stations die een heel eind uit elkaar liggen. We zien nu live hoe de laatste vredebewakers in een legertrein van het Capitool stappen om definitief te vertrekken. Ze zijn ongewapend en worden door minstens dertig rebellensoldaten onder schot gehouden, zodat iedereen zeker weet dat ze straks ook echt weg zijn. De regering moet deze beelden wel tonen om te bewijzen dat alle eisen van de rebellen ingewilligd werden. Toch willen ze duidelijk zo weinig mogelijk aandacht geven aan hun nederlaag. Na amper tien seconden zitten we opnieuw in de studio, waar de presentator het volgende onderwerp van het journaal aankondigt. Maar ik voel me niet in de stemming om daar nog naar te luisteren. Nu mijn grootste angsten verdwenen zijn, merk ik pas hoe uitgeput ik ben. Geen wonder als je bedenkt dat ik de afgelopen vierentwintig uur zo goed als niet geslapen heb. Ik kan mijn ogen nauwelijks openhouden. Doran ziet het en doet teken naar Vale dat hij graag samen met mij wil vertrekken.

"Ik ben blij dat alles uiteindelijk toch nog in orde gekomen is," zegt Doran terwijl we allebei terug naar het huisje van de familie Morrison wandelen. "Volgens mij hoeven we ons nu geen zorgen meer te maken."

"Ben je daar helemaal zeker van?" vraag ik. En alweer begint de twijfel op te komen. "District 9 is dan wel gevallen, maar de rebellen kunnen het water nog altijd vergiftigen als ze dat echt willen. Alle fabrieken zijn nu van hen."

"Ik denk niet dat ze zoiets snel zullen doen," stelt Doran me gerust. "Dan moeten ze hun woord breken en Vale heeft me daarstraks uitgelegd dat sommige mensen zich daar serieuze vragen bij zouden stellen. Vooral in de armere districten."

"Waarom?" wil ik meteen weten. Ik heb vroeger vaak genoeg de krant gelezen om te merken dat de ministers van het Capitool lang niet altijd deden wat ze in een eerder interview beloofd hadden. Waarom zou dat bij de rebellen anders zijn?

"Omdat veel districtsinwoners vinden dat een officiële afspraak als deze altijd nagekomen moet worden," antwoordt Doran. "De mensen zijn hier arm, dus ze hebben jarenlang elkaar nodig gehad om te overleven. Dan is het wel belangrijk dat je op elkaar kan rekenen en doet wat je vooraf gezegd hebt. Als president Coin zich nu al niet aan haar woord houdt, dan zullen sommige mensen zich misschien beginnen afvragen of ze haar wel kunnen vertrouwen en of ze echt de leider is die ze later graag willen. Volgens Vale weet Coin dat ook en zal zij wat dat betreft waarschijnlijk geen risico nemen. Iedereen moet nu samenwerken om Snow te kunnen verslaan. De rebellen hoeven het drinkwater trouwens niet meer te vergiftigen, want we hebben zelf gezien dat alle vredebewakers uit 9 vertrokken zijn."

Zou Doran echt gelijk hebben? vraag ik me af zodra hij uitgesproken is. Ik hoop van wel, en eigenlijk denk ik ook niet dat hij tegenover mij over dit soort dingen zou liegen. Maar ik ben nu gewoon veel te moe om er over te blijven doorpiekeren. Ik sta te wankelen op mijn benen en struikel zelfs half over de drempel wanneer we het huisje van Kivo's ouders binnengaan. Gelukkig kan Doran nog net op tijd voorkomen dat ik helemaal onderuit ga. De soep in de kookpot is nog steeds lauwwarm. Zonder er verder bij na te denken drink ik de beker die Doran aangeeft in één teug leeg. Daarna hijs ik mezelf de ladder naar onze hooizolder op. Ik schop mijn schoenen uit en laat me op bed neervallen. Nog voordat mijn hoofd het kussen raakt, slaap ik al.

De volgende dag word ik pas laat wakker. Wanneer ik overeind ga zitten en een blik door het raampje van de hooizolder werp, zie ik dat de zon al hoog aan de hemel staat. Heb ik echt zo lang geslapen? Dan herinner ik me het journaal van gisterenavond weer. District 9 is gevallen en de rebellen zullen het drinkwater in het Capitool dus toch niet vergiftigen. Ik laat me weer achterover op bed zakken, want het lijkt wel alsof ik nog altijd moet bekomen van de angsten die ik doorstaan heb. Maar als Doran gelijk heeft en Coin zich aan haar belofte houdt, dan hoef ik me nu waarschijnlijk geen zorgen meer te maken.

Na een paar minuten voel ik hoe mijn maag begint te rommelen. Zo vreemd is dat niet, want met uitzondering van die beker soep heb ik de afgelopen vierentwintig uur eigenlijk heel weinig gegeten. Ik haal snel mijn vingers door mijn haren om de ergste klitten te ontwarren en bind ze weer samen in een paardenstaart. Daarna ga ik via de ladder naar beneden. De woonkamer is leeg, maar blijkbaar snappen de anderen ook dat ik nu erge honger moet hebben. Er staat zelfs een heel ontbijt voor mij klaar. Vier sneden brood met kaas en een volle beker geitenmelk. Ik zet gulzig mijn tanden in de eerste boterham en begin het handgeschreven briefje te lezen dat op tafel ligt.

Aludra,

We hebben jou gewoon laten slapen omdat we dachten dat je na gisteren wel moe zou zijn. Noria is met de andere herders schapen gaan hoeden. Andrew en ik zitten nu samen met Vale en Iris om over de heropbouw van de stad te praten. Enya moet vandaag in de ziekenhuistent werken. Jij hebt zelf geen dienst, maar Lucas heeft gezegd dat je altijd mag langskomen als je dat wil.

Doran

Ik leg het briefje opzij en neem even de tijd om na te denken terwijl ik mijn ontbijt eet. Dat Milo aan Doran gevraagd heeft om mee te helpen met de herstellingswerken in district 10, wist ik al. Als ex-bouwvakker kan hij zeker nuttige adviezen geven. Morgen zal Doran zelf voor een langere periode naar de stad vertrekken, want Lucas heeft aan drie verplegers voorlopig wel genoeg. We krijgen bijna geen nieuwe gewonden meer binnen nu de gevechten hier afgelopen zijn.

Na het ontbijt ruim ik de tafel af en spoel ik mijn lege beker schoon in de emmer water die naast de kachel op de grond staat. Mijn bord is niet echt vuil, dat kan ik gewoon weer bij de rest van het servies in de kast zetten. Even later besluit ik om toch maar naar ons noodhospitaal te gaan. Per slot van rekening heb ik daar iets goed te maken en misschien kunnen de anderen wel wat extra hulp gebruiken.

Enya en Lucas zijn nergens te zien wanneer ik de tent binnenkom. Het volgende moment hoor ik hun stemmen achter het grote zeil tussen de operatieruimte en de patiëntenzaal. Voor zo ver ik weet, heeft Lucas voor vandaag geen chirurgische ingrepen gepland. Misschien zijn ze gewoon aan het opruimen of bezig met het ontsmetten van alle instrumenten. Tijdens onze leertijd werd ons vaak genoeg uitgelegd hoe belangrijk het is om een operatiekwartier altijd ordelijk en netjes te houden. Nuvie - die blijkbaar ook dienst heeft - staat aan de andere kant van de ziekenzaal bij het bed van patiënt nummer 18. Ze houdt haar blik gericht op het verband dat ze ververst en heeft me dus nog niet opgemerkt. Pas dan zie ik hoe Darvo van op zijn bed gebaart dat hij even met mij wil praten. Ik neem snel het houten krukje dat bij de ingang van de tent staat en ga naast hem zitten.

"Lucas heeft mij een uurtje geleden verteld dat de operatie volgens hem geslaagd is," zegt hij. "Over een paar dagen komt er vanuit district 13 een hovercraft naar hier om bouwmaterialen te brengen. Eén van de kinesisten in hun ziekenhuis zal de oefeningen die ik met mijn arm moet doen opschrijven en aan de bemanning meegeven. Lucas heeft dat al geregeld via de telefoon in de Winnaarswijk. En er is nog iets dat ik je wil zeggen," fluistert hij op gedempte toon. Ik buig me wat verder naar hem toe, want blijkbaar wil Darvo liever niet dat de anderen nu kunnen meeluisteren.

"Zelf was ik natuurlijk verdoofd, maar achteraf heb ik een paar patiënten tegen elkaar horen vertellen dat jij tijdens mijn operatie moest weggaan?"

"Dat klopt," geef ik aarzelend toe terwijl ik de schaamte weer voel opkomen. "Ik was echt bang dat de rebellen het drinkwater van het Capitool zouden vergiftigen en toen kon ik me niet meer concentreren. Enya moest mijn plaats innemen."

Heel even vrees ik dat Darvo teleurgesteld zal zijn. Maar gelukkig lijkt hij me mijn blunder toch te vergeven.

"Ik denk niet dat je daar nu nog veel over hoeft te piekeren," zegt hij. "Lucas is tevreden over het resultaat van de operatie en jij hebt bij die overval in district 6 al meer dan genoeg voor mij gedaan. Ik snap trouwens wel waarom het gisteren voor jou eventjes moeilijk was. Zelf heb ik nooit veel sympathie gehad voor de mensen in het Capitool, maar door jou en Doran weet ik dat ik misschien niet iedereen moet haten."

"Mijn familie woont er en mijn vriendinnen ook," antwoord ik een beetje stug. Waarschijnlijk bedoelt Darvo niets verkeerd met zijn opmerking. En toch krijg ik om één of andere reden opnieuw het gevoel dat ik me voor mijn afkomst moet verantwoorden.

"Volgens mij heeft Doran gelijk als hij zegt dat Coin haar belofte zal houden," gaat Darvo verder. "Ze kan deze oorlog alleen winnen als alle rebellen volledig achter haar staan, dus ik denk niet dat ze het risico wil nemen om nu als onbetrouwbaar gezien te worden. En dan is er nog iets."

"Hoe bedoel je?" vraag ik geïnteresseerd. Wat eigenlijk heb ik nog steeds twijfels.

"Andromeda heeft me tijdens één van onze patrouilles verteld dat president Coin het Capitool wil veroveren in plaats van het te vernietigen. Als dat poeder echt als chemisch wapen ontwikkeld werd, dan is het vast en zeker een heel gevaarlijke stof. Ik denk dat de legerleiding van 13 het zelf nogal riskant vindt om zo'n zwaar vergif in het drinkwater te mengen en dat ze daar alleen maar mee gedreigd hebben omdat district 9 niet wilde capituleren. Je weet nooit welke schade je er op langere termijn mee zou veroorzaken. Andromeda zegt dat Beetee en onderbevelhebber Boggs zich nu al zorgen maken over het grote aantal doden in deze oorlog. Volgens Boggs kunnen we dit land er alleen bovenop helpen als er later genoeg mensen over zijn."

"En toch ben ik niet van plan om me nog veel met echte oorlogszaken te bemoeien," zeg ik nadat Darvo uitgesproken is. "Want zoiets als dit wil ik nooit meer meemaken. Ik denk dat ik vanaf nu gewoon verpleegster blijf."

"Ga je dat ook na het einde van de oorlog nog doen? Volgens mij heb je er wel aanleg voor."

Ik kijk Darvo verbaasd aan terwijl ik probeer om een goed antwoord te verzinnen. Deze vraag komt onverwacht, en ik zou eigenlijk niet weten hoe ik nu moet reageren. Hier heb ik nog nooit echt grondig over nagedacht. Maar nog voordat ik mijn mond kan opendoen, hoor ik achter mijn rug de voetstappen van Lucas.

"Enya en ik zijn net klaar met het poetsen van de operatiekamer. Kan jij dadelijk samen met Nuvie alle lege bedden opmaken? De dekens hangen buiten aan de wasdraad, maar ik denk dat ze intussen wel helemaal droog zullen zijn."

"Geen probleem," antwoord ik snel terwijl ik overeind kom. Ook al is Lucas niet echt boos op mij, ik voel me nog steeds schuldig over wat er gisteren is gebeurd.

Even later dragen Nuvie en ik een mand vol schoongewassen dekens naar binnen. Gelukkig mogen we dit karweitje samen doen, want een bed dekken gaat altijd vlotter als je met twee bent. Vooral omdat Nuvie er eigenlijk veel handiger in is dan ik. Thuis deed ons huispersoneel zulke dingen vaak in mijn plaats. Zodra we klaar zijn, laat Lucas weten dat hij voorlopig echt geen werk meer heeft. Alle patiënten zijn verzorgd en straks komt er vanuit de stad een lading rundvlees die als avondeten zal dienen. Onze shift voor vandaag zit erop. Nuvie wacht totdat Enya al het poetsmateriaal heeft weggezet en verdwijnt dan samen met haar vriendin in het Wildbos om naar eetbare planten te zoeken. Eigenlijk zou ik graag nog even met Darvo willen spreken. Maar Lucas zegt dat hij nu - na die zware operatie - zeker voldoende rust nodig heeft. Dus besluit ik om gewoon weer naar het dorp te gaan.

Onderweg merk ik dat mijn voeten als vanzelf blijven treuzelen. De vraag van Darvo laat me niet los. Wil ik na deze oorlog inderdaad een professionele verpleegster worden? Daar twijfel ik eerlijk gezegd aan. Ik heb allesbehalve spijt van mijn keuze, en ik geloof nog steeds dat dit misschien wel het meest zinvolle is wat ik als rebel kan doen om de opstand te steunen. Maar wil ik er later ook echt mijn beroep van maken? Het is best zwaar werk door al die onregelmatige uren, zelfs in een modern ziekenhuis met voldoende medisch materiaal. Ik heb vroeger nog in de klas gezeten bij een jongen wiens moeder ook verpleegster was en hij moest thuis vaak stil zijn omdat zij na een nachtdienst probeerde te slapen. Hoe nuttig ik dit werk ook vind, ik weet niet of ik het zelf zou kunnen volhouden totdat ik oud genoeg ben om met pensioen te gaan. En als verpleegster krijg je regelmatig minder leuk nieuws te verwerken. Ook al hebben we hier in district 10 heel wat mensen kunnen redden, ik denk bijna elke dag terug aan Gerry en alle andere patiënten die gestorven zijn. Het gebeurt trouwens vaak genoeg dat onze dokters tegen iemand moeten zeggen dat hij nooit meer helemaal van zijn verwondingen zal genezen.

Wat moet ik doen na de oorlog? denk ik terwijl ik onder mijn voeten de dorre bladeren hoor kraken. Beroepsverpleegster worden zie ik niet echt zitten. Maar pas nu besef ik voor de eerste keer dat ik op deze vraag eigenlijk helemaal geen antwoord weet. Als de rebellen verliezen, dan zal ik voor de rest van mijn leven moeten onderduiken. Maar zelfs bij een overwinning kan ik niet zomaar terug bij mijn ouders in het Capitool gaan wonen. Daarvoor is er veel te veel gebeurd. Normaal gezien zou pap me na mijn achttiende verjaardag een vaste baan in één van zijn supermarkten bezorgen - assistente van de filiaalhouder of iets dergelijks - zodat ik later kon doorgroeien om uiteindelijk zijn plaats als CEO in te nemen. Maar nu vraag ik me af of hij dat nog echt zal willen. Sinds mijn eerste bezoek aan de Garage heb ik letterlijk alles gedaan wat hij en mam me ooit verboden hebben. Omgaan met daklozen. Lid worden van een illegale verzetsbeweging. Liegen en vechten tegen vredebewakers. Zelfs als mijn vader me die dingen ooit kan vergeven, dan nog zal zijn vertrouwen in mij onherstelbaar beschadigd zijn.

Mijn gedachten blijven in een cirkel ronddraaien totdat ik besef dat het geen enkele zin heeft om hier vandaag over door te piekeren. Eerst en vooral moeten we deze oorlog winnen. En dat zal al moeilijk genoeg zijn. De rebellen hebben nu heel Panem veroverd, behalve district 2. Maar dat is altijd het militaire bolwerk van president Snow geweest. Iedereen weet dat de vredebewakers zich daar niet zo snel zullen overgeven. Toch hoop ik dat het hier in 10 nu eindelijk wat rustiger wordt. In minder dan twee weken tijd is ons oude ziekenhuis platgebombardeerd, nam ik deel aan een gevaarlijke treinroof, kreeg heel dit district het verhaal over Kivo te horen en heb ik er bijna zelf voor gezorgd dat mijn familie en vrienden in het Capitool vergiftigd werden. Het is nu wel even genoeg geweest.

Drie dagen na mijn gesprek met Darvo krijgen we opnieuw bezoek uit de stad. Ik ben net klaar met mijn voormiddagshift in de ziekenhuistent en wandel door het dorp wanneer ik bij de waterpomp een gezadeld paard zie staan. Vast iemand met een bericht van de rebellen, denk ik terwijl ik langs de kippenren passeer. Dan zal die persoon nu wel bij Vale en Iris zitten. Misschien is er wel nieuws over Doran. Eergisteren is hij naar de stad vertrokken en eigenlijk weet ik niet goed hoe lang hij daar zal blijven. Of heeft die koerier toch iets anders te vertellen? Ik overweeg net om rechtstreeks aan Vale en Iris te gaan vragen wat er aan de hand is wanneer de voordeur van hun huis opengaat en Vale me naar binnen roept. In de woonkamer word ik begroet door Nathan, de man die ons kwam verwittigen toen district 13 het spotje over Kivo zou uitzenden. Hij haalt een dun plastieken mapje uit zijn schoudertas en legt dat op tafel.

"Hier is het schema met de revalidatieoefeningen voor Darvo," zegt hij. "Ik moest het eigenlijk aan Lucas zelf afgeven, maar jij werkt ook in de ziekenhuistent en ik heb nog een andere vraag voor jou. Ken je Vrij Panem? Dat is het krantje van onze rebellenbeweging."

"Ja," bevestig ik. "Daarom zijn Doran en ik verplegers geworden. Ik had jullie oproep gelezen."

"De redactie wil nu een extra dik bevrijdingsnummer maken," legt Nathan verder uit. "Ze zijn er direct na de val van district 10 aan begonnen, en het is nu bijna klaar. Maar volgens Milo zitten heel wat mensen met vragen nu ze de propo van Kivo Morrison hebben gezien. Niemand dacht dat er ook in het Capitool daklozen zouden zijn. Toen is onze cartooniste op het idee gekomen om jou zelf een artikel te laten schrijven waarin je er meer over vertelt. Wil je dat voor ons doen?"

Hier hoef ik niet lang over na te denken. Al sinds Finnick vorig jaar tegen mij zei dat Snow het bestaan van zwervers probeert te verbergen, hoopte ik dat de districtsinwoners het vroeg of laat alsnog zouden ontdekken. Dit is de perfecte manier om hen te tonen dat het Capitool toch niet zo volmaakt is.

"Natuurlijk," flap ik er meteen uit. "Wat moet er juist in dat artikel staan?"

"Dat mag je zelf kiezen, want jij weet er het meest over."

"Schrijf dingen die je in het spotje van Kivo hebt overgeslagen omdat het anders te lang werd," stelt Vale voor. "Zo weet je zeker dat je niet in herhaling valt."

"Misschien kunnen we er straks eens met ons drieën over nadenken," vult Iris aan. "Wanneer moet het artikel klaar zijn?"

"Ten laatste morgenavond," antwoordt Nathan terwijl hij in zijn tas rommelt en een stapeltje blanco papieren tevoorschijn haalt. "Lukt dat voor jou, Aludra?"

"Ik denk het wel. Lucas heeft gezegd dat ik pas rond twee uur 's middags naar de tent moet komen. Dan heb ik nog een hele ochtend om eraan te werken."

"Morgen ben ik de hele dag thuis," zegt Iris. "In de kladversie mag je dus zo veel schrappen als je wil, want ik kan alles netjes overschrijven terwijl jij bij Lucas je werkshift doet."

"Bedankt," antwoord ik verrast. Blijkbaar vinden Vale en Iris zo'n artikel over daklozen zelf ook een erg goed idee. Nu ben ik zeker van plan om het te schrijven.

"Dat is dan geregeld," zegt Nathan tevreden. "Morgenavond zal ik zelf naar hier rijden en de tekst meenemen. Jullie hoeven dus niet naar de stad te gaan."

"Hoe gaat het eigenlijk met de wederopbouw?" wil ik weten.

"Andromeda en Milo hebben besloten dat proper drinkwater nu het allerbelangrijkste is," legt Nathan uit. "Het rioolnetwerk was al in slechte staat en tijdens de oorlog is het nog erger beschadigd geraakt. De hoofdarts vreest voor een nieuwe uitbraak van cholera als we niet snel een oplossing vinden."

Dat verbaast me niet echt. Ik herinner me nog goed hoe Doran en ik moesten uitwijken voor vieze waterplassen toen we vlak na de bevrijding samen door de straten wandelden. Gelukkig geeft de pomp van ons eigen dorpje wel altijd schoon water.

"District 13 heeft genoeg materiaal geleverd om een eenvoudige riolering te bouwen," gaat Nathan verder. "De schetsen daarvoor staan al volledig op papier en Doran zegt dat die plannen technisch zeker haalbaar zijn. Ze hebben vandaag ook een soort van tijdelijke noodinstallatie geplaatst om water te zuiveren."

" Hopelijk wordt er niemand ziek," antwoordt Iris nogal kortaf. Aan de blik in haar ogen kan ik zien dat haar iets dwars zit, en meteen weet ik hoe dat komt. De ouders van Vale en Iris zijn alle vier gestorven aan cholera. Misschien is het beter om nu van onderwerp te veranderen.

"Gaan de rebellen nog nieuwe propo's uitzenden?" zeg ik snel.

"Normaal gezien wel," bevestigt Nathan. "Toevallig heb ik daar deze ochtend nog met Fulvia over gesproken, want ik moest op wacht staan bij de telefoon in de Winnaarswijk. En zij vertelde me dat ze samen met president Coin de beste drie 'In onze herinnering' - spotjes heeft geselecteerd. Die zullen ze nu in heel Panem op tv tonen."

"Welke hebben ze gekozen?" wil Vale weten.

"Rue uit 11, Mags uit 4 en ook Kivo van ons eigen district. Ik denk dat Fulvia jouw filmpje heel goed vindt," voegt hij er nog aan toe met een blik in mijn richting. "Zeker toen ik haar zei dat de mensen in de stad er vragen over beginnen te stellen."

"Dus nu zullen alle mensen in Panem dat zien?" dring ik aan.

"Volgens Fulvia komt onze propo tijdens de volgende paar weken in elk district op tv, behalve 13 dan. Ze willen het zelfs in het Capitool uitzenden."

Ik zwijg even, want het valt te betwijfelen of ik met dat laatste echt blij moet zijn. Wat zullen mijn ouders en vriendinnen over Kivo's spotje denken? Merope en Sirrah zouden misschien nog wel snappen waarom ik bij de Garage ging werken en rebel wou worden. Maar mijn vader vast niet. Die wordt er misschien juist nog bozer door.

"Zei je nu dat ze het in district 13 niet gaan uitzenden?" vraag Iris opeens.

Nathan aarzelt een paar seconden, alsof hij naar zijn woorden moet zoeken. Meteen krijg ik het vervelende gevoel dat hij iets te zeggen heeft wat ik niet graag zal horen.

"Plutarch Heavensbee en president Coin hebben allebei besloten om de propo van Kivo nooit op tv te tonen in district 13," geeft hij aarzelend toe. "Fulvia heeft dat vanochtend door de telefoon tegen mij gezegd. Al had ik de indruk dat ze het zelf graag anders had gewild."

"Wat is er dan gebeurd?" wil Vale weten.

De volgende paar minuten luister ik verbaasd naar wat Nathan vertelt. Blijkbaar wil Plutarch absoluut niet dat Katniss het spotje over Kivo en de daklozen van de Garage ooit te zien krijgt. Zij heeft het altijd enorm oneerlijk gevonden dat de mensen in het Capitool rijk zijn terwijl de districten honger lijden. Juist daarom is ze een goede rebellenleidster, denkt Plutarch. Volgens hem moet Katniss ervan overtuigd blijven dat er in het Capitool geen armoede bestaat. Hoe meer ze de regering van president Snow haat, hoe beter ze haar rol als Spotgaai zal spelen. Dat is in ieder geval wat Plutarch en Coin geloven.

"Dus doet Plutarch er nu alles aan om te beletten dat Kivo's spotje in 13 wordt uitgezonden. Aludra heeft veel te veel over de daklozen verteld. In district 2 zal het voorlopig ook niet op tv komen, want Katniss is naar daar gebracht om het plaatselijke rebellenleger te steunen."

Ik blijf roerloos staan, want dit is wel het allerlaatste wat ik had verwacht. Ook Iris zit met haar hoofd te schudden als teken dat ze er niks van snapt.

"Dat slaat nergens op," stamel ik uiteindelijk. "Snow wil iedereen wijsmaken dat er bij ons geen arme mensen zijn omdat hij denkt dat het Capitool dan sterker lijkt. Finnick was juist minder bang toen hij het wel wist. En hier in 10 beginnen ze volgens jou ook al vragen te stellen."

"Ik vond het zelf ook een vreemde redenering en Fulvia gaf aan de telefoon eerlijk toe dat zij het er eigenlijk ook niet mee eens was. Maar helaas kan ze weinig aan Plutarchs beslissing veranderen. President Coin heeft intussen verboden om jouw spotje uit te zenden in de districten waar Katniss verblijft."

"En Finnick dan?" vraag ik terwijl ik steeds meer frustratie voel opkomen. "Kan die het niet tegen Katniss zeggen?"

"Dat zal moeilijk gaan," antwoordt Nathan. "Plutarch heeft Finnick kort na zijn aankomst in 13 apart genomen en hem uitdrukkelijk het bevel gegeven om nooit met Katniss of de andere tributen te praten over daklozen in het Capitool. Blijkbaar doet Plutarch er alles aan om te vermijden dat zij het ontdekt."

Nu ben ik nog bozer. Zelfs al zou Katniss een betere Spotgaai zijn als ze in clichés over het Capitool blijft denken, dan nog heeft ze wat mij betreft gewoon recht op de waarheid. Net als iedereen in Panem.

"Waarom maakte hij er dan geen probleem van dat Aludra in haar propo iets over daklozen zei?" vraagt Vale. Aan zijn stem kan ik horen dat ook hij niet blij is met dit nieuws.

"Volgens Fulvia heeft Plutarch zich nauwelijks bemoeid met de inhoud van de 'In onze herinnering' - propo's die tot nu toe opgenomen zijn. Dat was Fulvia's taak en ze hebben het filmen daarvan eigenlijk helemaal aan haar overgelaten. Plutarch houdt zich vooral bezig met militaire zaken. Dus misschien wist hij eerst niet eens dat Aludra zo veel over de Garage zou vertellen."

"Ik dacht dat iedereen in 13 juist heel tevreden was over ons filmpje?" dringt Iris aan.

"Dat wel," antwoord Nathan, "zolang Katniss het maar nooit te zien krijgt."

Ik ga bij het raam van de woonkamer staan en kijk naar buiten terwijl de drie anderen achter mijn rug druk met elkaar beginnen te discussiëren. Ook al weten we goed genoeg dat Nathan alleen maar vertelt wat hij vanochtend aan de telefoon gehoord heeft, en dat we Fulvia weinig kunnen verwijten. Zij was ook geen voorstander van Plutarchs beslissing. Maar hij heeft zo'n hoge positie in het rebellenleger dat zijn mening natuurlijk veel zwaarder doorweegt. Toch blijf ik vinden dat Plutarch zich voor één keer compleet vergist. Waarom zou Katniss nooit mogen weten dat er in het Capitool daklozen rondlopen? Goed, liegen en acteren zijn inderdaad niet haar sterkste punten. De meeste districtsinwoners hadden gemerkt dat ze tijdens de vierenzeventigste Spelen deed alsof ze verliefd was op Peeta, ook al trapten veel mensen bij ons er wel in. Maar wordt ze echt een betere Spotgaai als ze blijft geloven dat iedereen van het Capitool stinkend rijk is terwijl de rest van Panem in armoede moet leven? Volgens mij zou ze Snow juist meer haten als ze wist hoe zijn regering zwervers behandelt. Maar blijkbaar heeft Plutarch dat nog altijd niet helemaal begrepen.

Hoe denkt Plutarch eigenlijk echt over mensen die geen werk hebben en op straat slapen? vraag ik me opeens af. Hij komt uit een hele rijke familie, dus de kans is groot dat hij van zijn ouders alleen maar slechte dingen over daklozen te horen gekregen heeft. Net als ik. Maar ik ben al lang geleden van mening veranderd. Plutarch waarschijnlijk ook, want hij had er volgens mij geen probleem mee dat de helft van zijn verzetsgroep uit zwervers bestond. Alhoewel. Ik weet hoe diep vooroordelen soms zitten. Anders zou ik veel eerder gezien hebben dat de Hongerspelen verschrikkelijk zijn. Misschien is Plutarch zijn negatieve ideeën over zwervers nooit volledig kwijtgeraakt en denkt hij daarom dat het voor Katniss verborgen moet blijven? Die redenering klinkt al even onlogisch als wat Nathan daarnet vertelde. Ik kan beter gewoon stoppen met piekeren. Hoe hard ik ook mijn best doe, ik snap Plutarchs gedachtengang nog steeds niet.

"Milo vindt het ook een rare beslissing," hoor ik Nathan achter mijn rug tegen Vale en Iris zeggen. "Maar Aludra kan rustig dat artikel schrijven. De redactie van Vrij Panem staat erachter en Plutarch hoeft het niet te weten. Katniss zal ons krantje toch nooit lezen."

Gelukkig maar, denk ik bij mezelf terwijl ik mijn handen op de vensterbank laat steunen. Ik was nu juist zo blij dat ik eindelijk vrijuit over mijn werk bij de Garage kan spreken. Stiekem blijf ik hopen dat Katniss vroeg of laat ook ontdekt dat er zelfs in het Capitool arme mensen zijn. Maar ik besef dat die kans echt wel heel klein is geworden. Nu snap ik waarom Finnick met geen woord over daklozen heeft gerept toen hij op tv de geheimen van zijn klanten bekend maakte. Katniss mocht dat niet te horen krijgen. En Plutarch zal er zelf wel voor zorgen dat niemand het ooit aan haar vertelt.

Ik blijf door het raam naar buiten staren totdat Nathan aanstalten maakt om te vertrekken. Hij schuift zijn stoel achteruit en hangt de leren reistas weer om zijn schouder.

"Nu moet ik echt wel gaan," zegt hij. "Milo heeft me vanavond de wachtdienst bij de telefoon gegeven en ik wil eerst nog naar de redactie van Vrij Panem om te bevestigen dat Aludra haar artikel zal schijven. Nog eens bedankt om dat voor ons te doen," voegt hij er aan toe met een knikje in mijn richting. Vale volgt hem naar buiten en even later horen Iris en ik hoe Nathan in draf wegrijdt uit het dorp.

"Oei, is het al zo laat?" zegt Iris terwijl ze naar het klokje op de vensterbank kijkt. "Vale en ik hadden Lucas beloofd om vanavond te koken voor de patiënten. Maar dan moeten we wel nu beginnen."

Ik bied meteen aan om mee te helpen, want dit is eigenlijk wel een goed moment om samen met Iris na te denken over de inhoud van mijn artikel. Dan kan ik morgenochtend de kladversie schrijven. Ik zit me net af te vragen waar Vale gebleven is wanneer ik buiten gerammel hoor en door het raam zie hoe hij een kruiwagen vol oude bakstenen voor zich uit duwt.

"Tijdens jouw shift in de tent zijn ze vanuit de stad vers vlees komen brengen," legt Iris uit." Vale zal nu die stenen tot een vierkante bak stapelen en daar een metalen rooster bovenop leggen. We doen dat wel vaker als we vlees willen braden."

"Zoals bij een barbecue dus," snap ik. Het verbaast me nog steeds hoe de mensen van dit dorp met weinig middelen toch voor alles een creatieve oplossing weten te vinden.

Iris verdwijnt naar de keuken en haalt het vlees dat de mensen van Milo's rebellenleger vanochtend naar ons dorp gebracht hebben. Pas nu zie ik waarom ze zo vroeg wil beginnen met koken. In het slachthuis werden deze varkens gewoon in een aantal grotere stukken verdeeld. We moeten alles zelf nog versnijden tot aparte porties. Gelukkig legt Iris me uit hoe je een karwei als dit het best aanpakt, want hier heb ik helemaal geen ervaring mee. Capitoolwinkels verkopen hun vlees altijd voorbewerkt zodat je het thuis onmiddellijk in de pan kan gooien.

We spreiden een plastieken zeil uit over de grote tafel in de woonkamer en gaan dan aan de slag. Tijdens het kleinsnijden van het vlees bespreken we samen wat er in mijn artikel moet staan. De algemene situatie van de capitooldaklozen heb ik in Kivo's spotje eigenlijk al voldoende samengevat. Maar over mijn werk bij de Garage kon ik toen niet zo veel zeggen omdat het filmpje anders te lang zou duren. Iris raadt me aan om daar nu wat meer over te schrijven. Zij denkt dat heel wat mensen graag willen lezen hoe het er tijdens onze bijeenkomsten met daklozen echt aan toe ging. Dus vertel ik haar een aantal dingen die ik als vrijwilligster heb meegemaakt. Al snel ontdekt ik dat het helemaal geen slecht idee was om hier met Iris over te praten. Zij woont al heel haar leven in district 10 en weet dus veel beter welke vragen de mensen na het zien van mijn propagandaspotje nog zullen hebben.

Het duurt bijna drie kwartier voordat we eindelijk klaar zijn met al het vlees in aparte porties te verdelen. Maar gelukkig is er wel ruim genoeg voor iedereen. Niet alleen de gewonden in de tent, maar ook wijzelf zullen straks een stevige maaltijd krijgen. Terwijl Vale het vlees braadt op zijn zelfgebouwde barbecue beginnen Iris en ik een aantal trossen rauwe wortelen fijn te snipperen. Die zijn eergisteren samen met een heleboel andere verse groenten vanuit district 11 geleverd in ruil voor een grote lading kaas en melk die Milo naar ginder heeft laten brengen. Stiekem vind ik het wel jammer dat er geen saus is om over het vlees gieten. Geen enkel restaurant in het Capitool zou zijn varkenskoteletten droog serveren. Maar dit is district 10, en de mensen hebben hier jarenlang honger geleden. Dus lijkt het me nogal ongepast om over zo'n detail te klagen.

De schemering is al begonnen wanneer onze patiënten klaar zijn met eten en alle mensen van het dorp in een grote kring rond de barbecue gaan zitten. Zelfs zonder saus is het vlees veel lekkerder dan ik verwachtte. Pas nadat we alle borden schoongewassen hebben en ik samen met Enya terugwandel naar het huisje van de familie Morrison, dringt het tot met door dat Iris en ik na het vertrek van Nathan helemaal niet meer over Plutarchs vreemde besluit hebben gepraat. Iris vond dat vast weinig zinvol omdat we er toch niets aan kunnen veranderen. Maar om één of andere reden merk ik dat de hele discussie nu weer door mijn hoofd begint te spoken. Jammer dat Doran er niet is. Ik vraag me af wat hij zou zeggen.

Wanneer ik in bed lig, duurt het even voordat de slaap wil komen. Andrew heeft al beloofd om me morgen op tijd wakker te maken zodat ik de hele voormiddag heb om mijn artikel te schrijven. Gelukkig zal Plutarch zich daar tenminste niet mee bemoeien. Opeens herinner ik me weer het gesprek tussen Vale en Doran, een paar uur voordat we op tv hoorden dat de rebellen het drinkwater uiteindelijk niet zouden vergiftigen. Doran vroeg zich hardop af of hij en Plutarch wel dezelfde mening hadden over wat er na de oorlog moet gebeuren. En nu begin ik er toch ook een beetje aan te twijfelen of we hem echt wel volledig kunnen vertrouwen. Maar die gedachte duw ik snel weer weg. Zonder Plutarch zou de opstand nooit mogelijk geweest zijn. En als voortvluchtige spionne heb ik hoe dan ook geen andere keuze dan door te gaan. Als ik me vanaf nu niet meer rechtstreeks bemoei met gevechten of oorlogsplannen, dan kan ik weinig verkeerd doen. Er zijn nog meer dan genoeg andere manieren om de rebellen te helpen. Morgen een goed artikel schrijven, bijvoorbeeld.

De volgende dag ga ik na het ontbijt meteen aan het werk. Kivo's ouders zijn allebei de deur uit en Enya doet de ochtenddienst in onze ziekenhuistent. Ik kan dus rustig schrijven zonder dat iemand me komt storen. Vale heeft gisterenavond - toen ik al in bed lag - de bundel kladpapier van Nathan naar hier gebracht. Ik ga aan de afgeruimde tafel zitten en denk een paar minuten goed na voordat ik mijn eerste zinnen op papier zet.

Volgens Iris willen de mensen van district 10 graag meer weten over de Garage. Dus beschrijf ik in een paar woorden hoe Dennis en Alcyone destijds op het idee zijn gekomen. Hun namen noem ik niet - dat lijkt mij veiliger voor iedereen - en ik besluit ook om dit stukje zo kort mogelijk te houden. Misschien willen Alcyone en Dennis liever niet dat ik het verhaal over hun buurman die zwerver werd uitgebreid aan anderen vertel. Daarna leg ik uit hoe onze bijeenkomsten gewoonlijk verliepen. Wanneer ik per ongeluk het woord 'garageboxen' neerpen, doorstreep ik het snel zo grondig dat niemand het nog zal kunnen lezen. In Kivo's propo beweerde ik dat we maar één box gebruikten. Over de andere twee garages heb ik toen gezwegen en het lijkt me beter om dat voorlopig zo te houden. Per slot van rekening heb ik Dennis, Alcyone en Talitha genoeg in de problemen gebracht. Ook al zullen de vredebewakers mijn artikel nooit lezen, ik neem liever geen enkel risico. Op dit moment weten alleen Iris en een paar andere mensen van dit dorp dat we in werkelijkheid drie garageboxen hadden. Maar hen kan ik wel vertrouwen.

Na even nadenken beschrijf ik ook een paar dingen die ik tijdens mijn bezoeken echt heb meegemaakt, zoals het misverstand over de Gazpacho en die ene keer dat ik op de grond voor de ingang een kapotte fles drank zag liggen. Toen ik gisteren met Iris praatte, merkte ik dat ze dit soort verhalen wel interessant vond. Ze heeft zelfs hard gelachen om het voorval met de koude soep. Gelukkig kon ik er eerlijk aan toevoegen dat Doran en Leandro hun bord netjes leegaten zodra ze begrepen wat de bedoeling was.

Het is al middag wanneer ik eindelijk klaar ben. Misschien is dit wel de belangrijkste schrijfopdracht die ik ooit moest maken. Geen wonder dat het me zo veel moeite kostte. Mijn kladversie ziet er nogal chaotisch uit, want ik heb heel wat zinnen geschrapt en veranderd. Ik kijk nog eens na of ik elke pagina genummerd heb en ga dan langs bij Iris. Ze bekijkt de papieren even en zegt dat alles voor haar duidelijk genoeg is. Nu zal zij de tekst netjes overschrijven terwijl ik richting ziekenhuistent vertrek.

Wanneer ik een paar uur later na het einde van mijn werkshift terug in het dorp kom, staat het paard van Nathan al te grazen naast de kippenren. Zelf is hij een eindje verderop met Iris en Vale aan het praten. Ik voeg me snel bij het groepje en vraag Nathan of hij tevreden is. Als antwoord toont hij me het bundeltje papier dat Iris hem heeft gegeven. Haar handschrift is inderdaad veel keuriger dan het mijne.

"De andere leden van de redactie waren bang dat jouw verhaal misschien te uitgebreid zou zijn, maar deze tekst lijkt me juist lang genoeg," zegt hij. "Ik heb het daarnet al eens vlug doorgenomen. Volgens mij hoeven we hier eigenlijk niets meer aan te veranderen. Als onze cartooniste op tijd haar tekening af heeft , kunnen we morgennacht al drukken."

"Doen jullie dat zelf?" vraag ik verbaasd. "Ik dacht dat de drukkerijen van Panem allemaal in district 7 stonden?"

"Officieel wel, ja," grinnikt Nathan. "Maar we hebben er toch iets op gevonden."

Daarna vertelt Nathan me een verhaal dat zelfs voor Vale en Iris helemaal nieuw is. Districten 3, 7 en 10 zijn de enige plaatsen in Panem waar al voor deze opstand een illegaal krantje werd uitgegeven. En dat blijkt geen toeval te zijn. Eigenlijk hebben we het ontstaan van Vrij Panem voor een groot deel te danken aan Mira Wilson, de winnares uit dit district die intussen door de vredebewakers van Snow werd vermoord. Net als elke winnaar van de Hongerspelen had ze een eigen talent. Iets waarover ze je later kunnen interviewen, zoals Peeta met zijn schilderijen. Mira's talent was het lezen van boeken. Geen gewone boeken, maar oude naslagwerken die in de archieven van de Centrale Bibliotheek stof staan te vangen omdat niemand er belangstelling voor heeft. Natuurlijk controleerde de regering altijd welke boeken Mira precies meenam naar haar villa in district 10. Zelfs zij mocht niet zomaar alles lezen. Maar tegen een saaie verhandeling over het Europa van de vijftiende en zestiende eeuw hadden ze geen bezwaren. Wat ze niet wisten, was dat er in dat boek een paar gedetailleerde tekeningen stonden van de eerste drukpers met losse letters die ooit door mensen gebouwd werd.

Mira zag al snel de waarde van die schetsen in. Een illegale krant maken in de grote drukkerijen van Panem zou veel te gevaarlijk zijn. Niet alleen vanwege de kans dat ze je betrappen, maar ook omdat alle teksten dan telkens naar district 7 en weer terug gestuurd moeten worden. Gelukkig is het smokkelen van blanco papier en een paar liter inkt minder riskant. Je hebt alleen nog een eigen drukpers nodig.

Als winnares was Mira één van de weinige personen die soms buiten de grenzen van haar eigen district kwam. Ze slaagde erin stiekem enkele mensen in 3 en 7 te contacteren en hen te overtuigen om mee te doen. Mira maakte een kopie van de plannen uit het boek, de anderen zorgden voor alle houten en metalen onderdelen die nodig waren om drie kleinere exemplaren van zo'n ouderwetse drukpers te bouwen. De man uit 3 bedacht zelfs nog een paar technische verbeteringen. Uiteindelijk hebben ze er bijna veertien maanden over gedaan, want alles moest per trein van het ene district naar het andere gesmokkeld worden zonder dat de regering iets merkte. Gelukkig was het in elkaar zetten van de drukpers een heel eenvoudig karwei zodra alle onderdelen eindelijk hier waren.

"Milo heeft me ooit verteld dat hij en zijn vrienden daar maar vier dagen voor nodig hadden," zegt Nathan. "Gelukkig werkte alles perfect en hadden ze ook in 3 en 7 de juiste onderdelen gekregen. Daarom zijn zij samen met ons de enige drie districten die een illegaal krantje konden uitgeven. Mira vond het te gevaarlijk om er nog meer mensen bij te betrekken. Eigenlijk is het al een wonder dat het Capitool hen nooit betrapt heeft," besluit hij.

"Misschien dacht president Snow dat het genoeg zou zijn om alleen de drukkerijen van 7 in de gaten te houden," veronderstelt Iris.

"Zou best kunnen," vul ik ongevraagd aan. "Bij ons kijken veel mensen neer op de districten. Hij geloofde vast niet dat jullie in staat waren om zelf zo'n ding te bouwen. Zeker als je bedenkt dat veel mensen in de districten thuis geen elektriciteit hebben. Ik was zelf nooit op het idee gekomen om naar de plannen van heel oude drukpersen te zoeken," geef ik eerlijk toe.

"Nu moet ik toch vertrekken," antwoordt Nathan. Voorzichtig steekt hij de papieren met mijn artikel in zijn schoudertas, zonder ze te kreuken. "We hebben straks nog een redactievergadering en ik wil daar liever niet te laat komen."

"Vergeet niet om een krantje naar hier te sturen," vraag ik snel terwijl Nathan zijn paard fluit en in het zadel klimt. "Ik wil het echt graag lezen. Ook de andere artikels."

"Wees gerust, we zullen er zeker aan denken," zegt Nathan. Samen met Vale en Iris kijk ik hem na totdat hij in de verte verdwijnt.

Die avond en ook de volgende dagen blijf ik de hele tijd denken aan wat ik allemaal geschreven heb. Nathan leek tevreden, maar hoe gaan Milo en de andere redactieleden mijn tekst beoordelen? En wat zullen de mensen in Kivo's dorp ervan zeggen als ze het lezen? Ik heb echt mijn best gedaan om een goed artikel te schrijven, maar nu voel ik toch weer twijfels opkomen.

Pas drie dagen na het bezoek van Nathan krijg ik eindelijk een antwoord op mijn vragen. Ik sta net op het punt om richting ziekenhuistent te vertrekken - hoewel Lucas me pas over een twintigtal minuten heeft ingeroosterd - wanneer ik Andrew over straat zie lopen met een exemplaar van Vrij Panem in de hand. Zodra hij me ziet, houdt hij halt om het krantje aan mij te geven.

"Daarnet gebracht door de rebellen," zegt hij. "Lees jij het maar eerst, wij zullen wel even wachten." Hij weet natuurlijk even goed als ik dat ik allang op hete kolen zit.

Ik mompel snel een bedankje en haast me dan naar het huis van Kivo's ouders. Op de hooizolder zal niemand me komen storen, want Enya is nu bezig met haar werkshift. Ik laat me op bed neervallen en strijk het krantje glad. Deze editie is inderdaad minstens dubbel zo dik als gewoonlijk. De voorpagina wordt volledig ingenomen door een grote schets - geen foto - van een spotgaaienspeld, met daaronder één zin: District 10 is eindelijk vrij. Vijf woorden die perfect samenvatten waarvoor we zo lang gevochten hebben.

Haastig begin ik het krantje te doorbladeren. Er staan heel wat interessante artikels in. Een uitgebreid verslag van de laatste gevechten om ons district en de officiële capitulatie. Reacties van mensen in de straat. Milo die zich laat interviewen over de vraag hoe hij 10 wil heropbouwen. Een overzicht van de huidige oorlogssituatie in de rest van Panem, waarbij de schrijver beweert dat zijn informatie veel betrouwbaarder is dan wat het Capitool ons wil wijsmaken. Maar dat zal ik straks allemaal wel lezen. Ik ben veel te benieuwd.

Wanneer ik de titel 'Achter de schermen van het rijke Capitool' zie staan, ga ik wat comfortabeler liggen. Dit is mijn eigen bijdrage over de Garage. Blijkbaar heeft de redactie zelf nog een kort voorwoordje geplaatst, waar ze uitleggen wie ik ben en dat zij expliciet aan mij vroegen om dit artikel in te sturen. Aandachtig lees ik de tekst nog eens helemaal door. Op een paar lichtjes geherformuleerde zinnen na hebben ze er niets aan veranderd. Pas nu merk ik hoe de spanning eindelijk uit mijn lichaam verdwijnt, want dit wil zeggen dat ik dan toch een goed artikel heb geschreven. Hopelijk zullen de mensen van district 10 nu een antwoord op hun vragen vinden.

Zodra ik klaar ben met lezen, sla ik de volgende bladzijde om. Meteen barst ik luidop in lachen uit. Vrij Panem publiceert altijd een cartoon en deze keer is hij echt geweldig. De tekening toont twee mensen in de typische kleding van avoxen, terwijl ze de werkkamer van president Snow aan het schoonmaken zijn. Ze dragen allebei een groot gasmasker en zelfs de bloemen in de vaas op het bureau hangen helemaal slap. Boven de prent staat in koeien van letters ONZE BAAS STINKT UIT ZIJN BEK. We hebben allemaal op tv gehoord hoe Finnick beweerde dat Snow geparfumeerde rozen in zijn vest steekt om de bloedgeur van zijn ongeneselijke mondzweren te maskeren. Een schitterend idee om die gifmenger op zo'n manier voor schut te zetten. Ik had het zelf niet beter kunnen verzinnen.

De lijst namen van gewonden en in welk lokaal hospitaal ze liggen sla ik over, net als de reeks adressen waar je voedsel op de zwarte markt kan kopen. Maar wanneer ik het krantje dichtvouw ben ik toch verrast door wat er op de achterpagina staat. Milo en de andere belangrijke rebellenleiders van 10 hebben een korte tekst afgedrukt waarin ze iedereen bedanken die op één of andere manier aan deze opstand heeft meegewerkt. Soldaten, koeriers, mensen die zelfs tijdens zware gevechten de moed vonden om hun vrienden met gevaar voor eigen leven naar het ziekenhuis te brengen. En natuurlijk ook alle dokters en vrijwillige verplegers in heel district 10. Mooi dat Milo aan ons denkt.

Plotseling besef ik dat het nu hoog tijd is om aan mijn werkshift te beginnen. Lucas zit vast al op me te wachten. Hopelijk ben ik nog niet te laat. Dus daal ik snel de ladder af en ga ik naar buiten om de krant weer aan Andrew te geven. Daarna haast ik me richting ziekenhuistent. Wanneer ik bij de rand van het dorp kom, kijk ik nog even achterom. Andrew is op de grond gaan zitten met Vrij Panem in zijn handen en Nuvie leest mee over zijn schouder. Ik durf te wedden dat hij rechtstreeks naar mijn artikel heeft doorgebladerd. Als dat zo is, dan wil zij blijkbaar ook graag weten wat erin staat. Dat had ik niet direct verwacht van Enya's beste vriendin. Maar ik moet toch toegeven dat ze sinds de uitzending van het spotje over Kivo allebei minder hatelijk tegen mij doen. Ik knik even naar Enya wanneer we elkaar in het Wildbos kruisen - zij is net klaar met haar dienst - en stap dan stevig door totdat ik bij de tent kom. Zou Enya mijn verhaal willen lezen? vraag ik me af terwijl ik het zeil voor de ingang opzij schuif.

De schemering is al ingevallen wanneer Lucas me zegt dat ik weer mag vertrekken. Zelf zal hij nog een laatste controleronde langs alle bedden maken. Ik vraag hem of we straks nog een portie verse soep moeten brengen, want Lucas slaapt 's nachts altijd hier voor het geval iemand onverwachts extra verzorging nodig heeft. Maar hij antwoordt dat hij deze middag een uitgebreide warme maaltijd kreeg van Vale en Iris. De met kaas belegde boterhammen die Nuvies moeder daarna nog kwam afgeven, zullen wel volstaan als avondeten.

Wanneer ik het bos uit wandel, zie ik bij Vale en Iris thuis licht branden. Andrew gaat er net naar binnen samen met Noria en de ouders van Nuvie. Blijkbaar ben ik net op tijd voor het avondjournaal. Ook al hou ik er niet van om steeds opnieuw oorlogsbeelden te moeten zien, het is wel belangrijk dat we dit soort nieuwsberichten zo goed mogelijk blijven volgen. De rebellen hebben nu elk district veroverd, behalve 2. En Fulvia heeft altijd gezegd dat de inname van dat district absoluut nodig is om president Snow en zijn regering te kunnen verslaan.

Ik ga naast Noria op de vensterbank zitten en richt mijn blik naar het scherm. Daar begint net het officiële Capitooljournaal. De vrouw die in beeld verschijnt, is duidelijk minder zwaar geschminkt dan je van een presentatrice zou verwachten. Misschien omdat district 1 nu ook van ons is en de voorraden make-up dus schaarser worden, mompel ik tegen mezelf. Maar die gedachte verdwijnt al snel naar de achtergrond wanneer ze het eerste nieuwsitem aankondigt.

Panem Zonder Capitool heeft alweer toegeslagen. Deze keer is het slachtoffer de zestien jaar oude dochter van een rijke vastgoedmakelaar. Hoe ze precies vermoord werd, wil men nu nog niet zeggen. Maar twee uur geleden heeft een groepje toevallige voorbijgangers haar zwaar verbrande lichaam aangetroffen in een doodlopend straatje vlak bij de Stadscirkel. De brief in haar verkoolde handen maakte meteen duidelijk wie de daders waren.

De mensen om me heen beginnen druk met elkaar te fluisteren en zelf ben ik er ook helemaal niet gerust op. Die terroristen worden met de dag brutaler. Ze durven nu ook al midden in het Centrum te komen. Geen wonder dat de president een heel team vredebewakers aangesteld heeft om zijn kleindochter de klok rond te bewaken. Rose Snow zullen ze wel nooit te pakken krijgen. Maar dat arme meisje van daarnet dus wel. Ik weiger me voor te stellen wat Panem Zonder Capitool met haar gedaan heeft als ze zo zwaar verminkt is. Snappen die terroristen dan echt niet dat ze op deze manier even slecht zijn als de Spelmakers? In gedachten tel ik al hun slachtoffers nog eens na. Vijf jongens en acht meisjes. Eigenlijk mag ik van geluk spreken dat Doran mij kwam ontvoeren.

Wanneer de presentatrice het volgende nieuwsitem aankondigt, richt ik mijn aandacht weer op de televisie. We krijgen nu een overzicht van de huidige oorlogssituatie in district 2 te zien. Momenteel zijn de gevechten daar nog in volle gang en is geen van beide partijen aan de winnende hand. Enkele uren geleden hebben de rebellen een zoveelste poging gedaan om de Defensieberg te bestormen. Maar net zoals alle vorige keren werd hun aanval succesvol afgeslagen door het regeringsleger. De ingangen van die berg zijn gewoon te zwaar versterkt. En opnieuw zijn er aan onze kant een heleboel soldaten gesneuveld. District 13 doet geen enkele poging om de uitzending te onderbreken, wat waarschijnlijk betekent dat deze informatie klopt. Lyme moet nu wel erg gefrustreerd zijn, denk ik bij mezelf. Ik ben er zeker van dat ze de opstandelingen in 2 nog steeds aanvoert. Als ze tijdens de gevechten van vandaag gedood of ernstig gewond was, dan zou Snow dat ongetwijfeld op tv laten bekendmaken.

"Misschien is het niet slecht dat president Coin Katniss naar district 2 gestuurd heeft om onze mensen een hart onder de riem te steken," hoor ik de man die voor me zit tegen zijn buur fluisteren. Daar zou hij weleens gelijk in kunnen hebben. Iedereen weet dat Katniss nu in 2 is, want de rebellen zenden regelmatig korte propo's uit waarin ze gewonden bezoekt of praat met andere inwoners van het district. Maar haar precieze verblijfplaats wordt zorgvuldig geheim gehouden. De twee filmpjes waarin ze ons zelf rechtstreeks toesprak, werden allebei in een verlaten steengroeve opgenomen. En dat zijn niet de enige beelden die de legerleiding in 13 ons de afgelopen paar dagen getoond heeft.

Gisteren kregen we voor het eerst de spotjes van Rue en Mags te zien. Natuurlijk wist ik al dat ze de drie beste "In onze herinnering" - propo's in heel Panem op tv zouden brengen. Toch was ik nog steeds verrast door de kracht die zo'n verhaal kan hebben. De keuze voor het filmpje met Rue is uiteraard logisch - zij was Katniss' bondgenoot in de vierenzeventigste arena - maar eigenlijk ben ik blij dat ook de propo met Mags geselecteerd werd. Die ene nacht in de Nocturna hoopte ik al dat de rebellen haar niet zouden vergeten. Hoewel ik nog steeds betwijfel of ik wel blij moet zijn met het feit dat mijn ouders en vriendinnen binnenkort de propo van Kivo zullen zien.

Pas wanneer het volkslied door de luidsprekers klinkt als teken dat het journaal afgelopen is, lukt het me om mijn gepieker over thuis naar de achtergrond te verdringen. Ik weet dat zoiets me toch niet vooruit helpt. De mensen om me heen komen overeind en praten nog wat na over de berichten die we net gehoord hebben. Opeens hoor ik boven het geroezemoes uit de stem van Vale.

"Wacht even," zegt hij tegen Iris wanneer ze de tv wil afzetten. "Een onderbreking van de rebellen."

Ik draai me om naar het scherm en zie dat Vale gelijk heeft. Het spotgaaienlogo verschijnt in beeld, gevolgd door een plaats die ik onmiddellijk herken. Ook al ben ik er maar één keer geweest. Dit is de toegangsweg bij het Zuidstation waar ik tijdens onze treinoverval de wacht moest houden. Zodra ik Shaula onder haar zeildoek zie liggen en in de verte het felle licht van een zaklamp nadert, besef ik waarover dit filmpje gaat. De rebellen hebben mijn gevecht in district 6 verwerkt tot een propo die ze nu uitzenden.

Ik blijf roerloos staan terwijl ik op tv alles opnieuw zie gebeuren. De vredebewaker die Shaula bedreigt en zijn broeksriem losmaakt, hoe ik zelf plotseling tevoorschijn kom om hem aan te vallen, mijn vlucht naar het bos en de bewaker die uiteindelijk ondersteboven aan een boomtak hangt te bengelen terwijl ik het pistool op zijn borst richt. De rebellen tonen zelfs een kort fragmentje uit ons gesprek.

"Snow is ook jouw president."

"Nu niet meer! Al jaren niet meer! En zwijgen, voordat ik van idee verander!"

Daarna schakelt het beeld abrupt over naar het moment waarop ik me omdraai en tussen de bomen wegren. Op de achtergrond horen we een stem - niet die van Fulvia - uitleggen hoe het Capitool een voorval als dit misbruikt om de rebellen vals te beschuldigen. In hun eigen berichtgeving zeiden ze dat Aludra Dawson zich tegen het gezag had gekeerd en zelfs zo brutaal was om een vredebewaker aan te vallen met niets anders dan een mes als wapen. De waarheid is dat ik alleen maar geprobeerd heb een onschuldige zwerfster te redden. Een schoolvoorbeeld van hoe het Capitool de feiten verdraait. Daarom mogen we niet luisteren naar hun leugens en moeten we alles op alles zetten voor een bevrijd Panem.

Nog voordat het propagandafilmpje afgelopen is en de regering het televisiekanaal weer overneemt, merk ik dat verschillende mensen me aankijken met iets van bewondering in hun ogen. Of misschien is het eerder respect. Al weet ik niet of dat echt het juiste woord is. Zouden ze begrijpen dat ik - ondanks mijn afkomst - echt aan hun kant sta in deze oorlog? Om één of andere reden weet ik zeker van wel. En dat gevoel maakt meer bij me los dan ik zelf wil toegeven.

Vale zet de tv uit en stelt voor dat iedereen weer naar zijn eigen huis vertrekt. Ik volg de anderen naar buiten en zeg tegen Noria dat ik graag wil gaan slapen, want ik ben alweer doodmoe. Een paar minuten later lig ik in bed. Toch blijft het gevecht bij het Zuidstation door mijn hoofd malen. Zelfs zonder alles vandaag opnieuw te zien zal ik het hele voorval nooit kunnen vergeten. En wat erger is, dit spotje werd ongetwijfeld ook in het Capitool uitgezonden. Nu weet iedereen wat ik gedaan heb. Maar de rebellen vertellen tenminste de waarheid. Toch schaam ik me nog steeds een beetje omdat ik er op die beelden zo verwilderd uitzie, met mijn haar in de war en een woedende blik in mijn ogen.

Pas dan besef ik wat er niet klopte aan het filmpje. We zagen hoe ik Shaula verdedigde en in mijn eentje die vredebewaker heb uitgeschakeld. Maar mijn beslissing om hem niet ter plekke neer te schieten werd volledig weggeknipt, net als het moment waarop ik naar de kazerne belde en hulp liet sturen. Zou daar een speciale reden voor zijn? Natuurlijk, denk ik al snel. De technici van district 13 kunnen de uitzending van het Capitool niet eindeloos lang blijven onderbreken. Dus hoe korter zo'n propo is, hoe beter. Toch blijft ergens het gevoel knagen dat er misschien meer aan de hand zou kunnen zijn. Al ben ik nu gewoon veel te moe om er nog aandacht aan te besteden. Dus verplicht ik mezelf om te stoppen met piekeren. Na een paar minuten worden mijn oogleden zwaar en val ik eindelijk in slaap.

Op een zonnige ochtend - ongeveer zes dagen nadat mijn artikel in Vrij Panem verscheen - kom ik Iris tegen wanneer ik bij de pomp sta om water te halen. Ze draagt een grote rieten mand waarin een soort groente ligt die ik niet direct herken. Ik kijk wat beter en zie dan pas dat het erwten zijn. Maar deze zitten nog in hun peul. De winkels van het Capitool verkopen die groente altijd als bereide conserven, dus dit is de eerste keer dat ik zelf ongepelde erwten van dichtbij zie.

"Kan je me even helpen met de peulen eraf te doen?" vraagt Iris. "Het is een saai werkje om alleen te doen en Vale is naar het Wildbos gegaan om te kijken of de kastanjes al rijp worden."

"Geen probleem," antwoord ik. "Lucas heeft me pas deze namiddag ingeroosterd."

Ik breng snel mijn volle emmer naar Andrew en ga dan samen met Iris in het gras naast de kippenren zitten. Met dit mooie weer is het veel leuker om buiten te werken.

"Hou de lege peulen goed apart," zegt Iris. "We gaan ze vanavond gebruiken om er soep van te maken."

"Alleen met de peulen?" vraag ik verbaasd. Ik dacht altijd dat die gewoon keukenafval waren.

"Ja, ik heb het recept van mijn eigen ouders geleerd," legt Iris uit. "De erwten zelf zullen we bewaren voor het middageten van morgen. Zo kunnen we twee maaltijden maken met wat er in deze mand zit."

Ik knik terwijl ik mijn eerste handvol erwten in de houten kom laat vallen die Iris bij haar thuis is gaan halen. De peulen leggen we voorzichtig op een schone handdoek. Ik had nooit gedacht dat je ze als ingrediënt voor soep kan gebruiken. In het Capitool zou niemand op het idee komen om zoiets te proberen. Maar Iris vertelt me dat de mensen hier wel vaker peulensoep eten omdat de erwten zelf vroeger altijd veel te duur waren. Gelukkig is dat veranderd sinds district 11 door de rebellen veroverd werd.

Terwijl we ijverig verder gaan met pellen, beginnen Iris en ik te praten over de problemen in 2. De situatie zit daar nu echt muurvast. Lyme en haar soldaten hebben nog een paar keer geprobeerd om de Defensieberg te bestormen, maar al hun aanvallen zijn mislukt. En zolang die berg in handen van het regeringsleger blijft, kunnen de rebellen het district niet dwingen om te capituleren.

"Ik heb van Milo gehoord dat president Coin haar beste strategen naar ginder wil sturen om aan een oplossing te werken," zegt Iris. "Normaal gezien moeten ze morgen in district 2 aankomen."

Dat bericht is nieuw voor mij. Maar als rebellenleider weet Milo ongetwijfeld meer dan wij, dus er is geen reden om het niet te geloven.

"En gaan die mensen er echt iets op vinden?" vraag ik.

"Geen idee," geeft Iris eerlijk toe. "Ik hoop van wel, want zo kan het ook niet verder. Wat mij betreft zijn er al meer dan genoeg doden gevallen."

Ik zit net na te denken over een gepast antwoord wanneer we hoefgetrappel horen. Dan rijdt Nathan het dorp binnen. Hij stijgt af en komt meteen naar ons toe.

"De redactie van Vrij Panem was heel blij met dat artikel over de Garage," zegt hij terwijl hij me recht aankijkt. "We denken dat bijna iedereen in district 10 het intussen al heeft gelezen. Maar nu wil Milo nog eens jouw hulp vragen. Gisteren en eergisteren zijn verschillende mensen naar ons gekomen om te zeggen dat ze eigenlijk nog meer willen weten over de daklozen in het Capitool. Daarom dachten we dat het misschien beter zou zijn als Doran en jij die vragen gewoon rechtstreeks beantwoorden."

"Dus jullie willen dat ik zelf naar de stad ga om over de zwervers te praten?" stamel ik. Ik betwijfel of ik dat wel durf. Hier in Kivo's dorp lijkt bijna iedereen mijn aanwezigheid nu min of meer te aanvaarden. Maar in de stad wonen heel wat mensen die mij nog nooit gezien hebben - behalve op tv dan.

"Inderdaad," bevestigt Nathan. "Samen met Doran, natuurlijk. Je hoeft het dus niet alleen te doen. Denk je dat het zal lukken?"

Tot zover hoofdstuk 20. Dit was niet het hoofdstuk van de grote acties of drama's, maar ik ben toch benieuwd naar wat jullie ervan vinden. Vooral dan het idee dat Aludra zelf in Vrij Panem een artikel over de Garage mag publiceren. Deze keer heb ik erg lang moeten zoeken naar een geschikte titel, maar uiteindelijk denk ik dat 'Het recht op de waarheid' nog redelijk goed bij de inhoud van dit hoofdstuk past.

In dit hoofdstuk konden jullie lezen dat Plutarch besloten heeft om het bestaan van capitooldaklozen voor Katniss altijd geheim te blijven houden. Als mens vind ik dit een verkeerde beslissing, maar als schrijver heb ik het zeker niet zonder goede reden gedaan! Suzanne Collins heeft het in geen van haar drie boeken ooit gehad over armoede of zwervers in het Capitool. Omdat ik graag zo trouw mogelijk blijf aan het originele verhaal, moest ik hier dus een verklaring voor bedenken. Ik geef toe dat mijn uitleg een aantal zwakke punten heeft (Plutarch zal heel wat werk hebben als hij Katniss echt niets wil laten ontdekken) maar iets beters dan dit kon ik niet bedenken en eigenlijk ben ik er toch wel tevreden mee. Zeker omdat deze beslissing van Plutarch al bij al vrij goed past in het beeld dat ik van hem heb. Suzanne Collins is nooit echt heel diep ingegaan op het karakter van Plutarch - hoewel ze een aantal hints heeft achtergelaten - maar na het lezen van de drie originele boeken had ik toch wel mijn eigen mening over hem. En die mening wordt later nog duidelijk in het vervolg van deze fanfic …

De uitleg over het bouwen van de drukpers is uiteraard maar een detail en eigenlijk niet strikt noodzakelijk voor mijn verhaal. Toch denk ik dat dit iets is waarvoor ik jullie nog een logische verklaring schuldig was. Tot nu toe had ik nergens beschreven hoe de rebellen van district 10 erin geslaagd zijn om een illegale krant te maken. Daarom heb ik besloten om dit stukje hier alsnog toe te voegen.

Het idee voor de cartoon in Vrij Panem heb ik eigenlijk niet helemaal zelf verzonnen. Toen Spotgaai verfilmd werd, heb ik in een tijdschrift een recensie gelezen waarin president Snow omschreven werd als "een despoot met een slechte adem". Blijkbaar had de schrijver van die recensie het verhaal van Finnick over de bloedgeur en de geparfumeerde rozen netjes onthouden! Ik vond het hele idee zo goed dat ik het in mijn eigen verhaal wou verwerken.

Tot het volgende hoofdstuk!