HOOFDSTUK 24: AFSCHEID
De sneeuw kraakt onder mijn voeten wanneer ik de deur van de kippenren openduw en naar binnen wandel. Ik ga op mijn hurken zitten en neem een handvol maïs uit het zakje dat Andrew me heeft meegegeven. Vandaag is het onze beurt om eieren te rapen en de kippen te verzorgen. Nu het zo koud is, moeten we ze zeker bijvoederen. Zelfs als er geen sneeuw lag zou de bevroren grond nog te hard zijn om in te kunnen wroeten. De kippen komen al snel naar me toe wanneer ze merken dat ik iets eetbaars bij me heb. Ik strek mijn vingers en laat hen de harde korrels uit mijn handpalm pikken. Andrew zei dat ik alles gewoon over de grond mocht uistrooien, maar ik vind dit eigenlijk leuker. In het Capitool heb ik nooit op deze manier vogels kunnen voederen.
Pas nu valt het me op hoe stil het is. Er staat geen zuchtje wind en veel zon hoeven we vandaag niet te verwachten. Het hele dorp is gehuld in een grijze ochtendnevel. Daardoor vallen de felle kleuren van de vlaggetjes aan het huis naast de kippenren nog meer op. Ik begin spontaan weer te gniffelen zodra ik die versiering zie hangen. Dat feest gisteren zal ik niet snel vergeten. Eén van de inwoners uit ons dorp werd vijftig jaar, een leeftijd die lang niet iedereen in district 10 haalt. Daarom bestaat hier de traditie om het uitgebreid te vieren. We kregen een maaltijd met vis en de jarige zorgde zelf voor een speciale verrassing. Hij had zijn baard zo bijgeknipt dat hij echt als twee druppels water op Snow leek en bracht toen een act waarin de president volledig voor schut werd gezet. Enya, Nuvie en ik rolden letterlijk over de grond van het lachen. Volgens mij heeft die man wekenlang aan zijn 'plechtige toespraak' gewerkt om elk detail goed te krijgen. Al denk ik dat hij zich vandaag of morgen wel volledig zal scheren. Want - zo zei hij zelf - met dit uiterlijk zouden zelfs de kippen bang van hem worden.
Zodra het zakje maïs leeg is, ga ik naar het houten binnenhok. Ik verzamel alle eieren - drie in totaal - en controleer of er nog genoeg vers stro in het hok ligt. Daarna haal ik het plastieken drinkbakje dat bij de rand van de kippenren staat. De inhoud is helemaal bevroren en moet dus zeker vervangen worden. Gelukkig heeft Noria daarstraks onze kachel aangemaakt om een emmer sneeuw te laten smelten, want de pomp werkt niet altijd even goed met dit koude weer. Het bakje met drinkwater staat net weer op zijn plaats wanneer Vale haastig voorbij komt gewandeld.
"De vredebewakers hebben een dringende nooduitzending aangekondigd," zegt hij in het voorbijgaan. "Kan jij me even helpen om de anderen te verwittigen?"
Ik trek snel de deur van de kippenren achter me dicht en ga dan samen met Vale langs bij elk huis in het dorp om op de voordeur te kloppen. Gelukkig waren de meeste mensen al wakker. Enkele ogenblikken later verzamelt iedereen zich voor de televisie van Vale en Iris. Heel even vraag ik me af of Panem Zonder Capitool opnieuw een onschuldige tiener heeft vermoord, zoals eergisteren nog het meisje dat samen met haar lijfwacht werd doodgeschoten. Maar dan besef ik dat zo'n nieuwsbericht meer in het gewone journaal thuishoort. Het is weinig zinvol om daarvoor alle programma's abrupt te onderbreken. Er moet iets anders aan de hand zijn.
Met tegenzin richt ik mijn ogen op het scherm. De vredebewaker die in beeld verschijnt, beveelt dat de bewoners in één van de buitenwijken van het Capitool zo snel mogelijk moeten evacueren. Nu onmiddellijk, zonder uitstel. Ze mogen zelfs geen bagage meenemen. Er zou ernstig en rechtstreeks gevaar dreigen. Iedereen wordt dus verplicht om de instructies van het leger strikt op te volgen. Meer informatie kunnen ze voorlopig nog niet geven.
Ik hou mijn adem in wanneer de vredebewaker een lijst van de te evacueren straten opnoemt. Die buurt ken ik heel goed. Er wonen geen familie of vrienden van mij, zelfs geen klasgenoten. Maar het parkeerterrein met Dennis' garagebox ligt vlakbij. Ik ben tientallen keren door deze wijk gepasseerd om stiekem naar onze bijeenkomsten te gaan. Doran - die naast mij zit - buigt zich naar me toe.
"We hoeven ons niet echt zorgen te maken, denk ik," fluistert hij in mijn oor. "Volgens Fulvia houden Dennis en Alcyone hun garageboxen nog altijd gesloten en bezoeken ze onze klanten gewoon op straat. Ze zijn vast slim genoeg om nu niet samen te komen op een plek ergens aan de rand van het Capitool. Iedereen weet dat de rebellen daar elk moment kunnen aanvallen."
De spanning in mijn buik wordt iets minder, want Doran heeft helemaal gelijk. De kans is groot dat de daklozen uit onze groep allang een schuilplaats hebben gezocht waar ze hopelijk veilig zijn terwijl de rebellen dieper het Capitool in trekken. Zou Katniss hen vroeg of laat zelf tegenkomen? vraag ik me opeens af. Plutarch heeft er alles aan gedaan om het bestaan van zwervers voor haar verborgen te houden. Maar zij vecht nu samen met Team 451 in het Capitool terwijl hij nog steeds in 13 zit. Toch betwijfel ik sterk of Katniss het ooit zal ontdekken. Daarnet zijn er een heleboel mensen uit hun flat gezet, en de volgende dagen worden dat er vast nog meer. Die lopen nu allemaal over straat terwijl ze proberen om onderdak voor de nacht te vinden. Echte zwervers zullen in deze chaos niet opvallen. Een goede zaak voor de bezoekers van de Garage, maar ik moet me er bij neerleggen dat Katniss heel waarschijnlijk nooit de andere kant van het leven in het Capitool zal zien.
Na het einde van de nooduitzending zet Iris de televisie af. De meeste mensen vertrekken al snel om aan hun dagelijkse karweien in het dorp te beginnen. Doran en ik weten niet goed wat we kunnen doen, want Lucas heeft ons een dag vrij gegeven. Morgen helpen we hem bij een ingewikkelde operatie en hij wil dat we zeker goed uitgerust zijn. Maar de laatste tijd vind ik het vreselijk als ik niets om handen heb. Stilzitten betekent vooral piekeren over wat er nu in het Capitool gebeurt.
"Misschien kunnen jullie met ons meekomen," hoor ik Andrew tegen Doran zeggen. "Vandaag gaan we in het Wildbos een boom vellen voor de kachel. Ik heb al zes vrijwilligers, maar we doen dat best met zo veel mogelijk mensen."
Een half uur later vertrekken we samen met de rest van de groep, dik aangekleed tegen de kou. Andrew en Vale hebben deze dag gekozen omdat het de eerste paar uur waarschijnlijk niet meer zal sneeuwen. Eigenlijk is de voorraad brandhout in het dorp nog groot genoeg. Maar 's winters is het weer hier soms dagen aan een stuk te slecht om naar buiten te gaan. In een sneeuwstorm kan je gemakkelijk verdwalen.
We wandelen een heel eind door het bos, tot bij de open plek waar Enya en ik appels geplukt hebben. Andrew legt ons uit hoe je een goede boom kan herkennen en zoekt totdat hij een geschikt exemplaar gevonden heeft. Het omhakken is een heel karwei. We hebben enkel bijlen en handzagen. Gelukkig staat onze boom aan de rand van de open plek zodat hij in zijn geheel kan vallen. Andrew en de anderen gaan zorgvuldig te werk om er voor te zorgen dat de stam in de juiste richting doorbreekt. Wanneer de boom eindelijk tegen de vlakte ligt, beginnen we met het verwijderen van de zijtakken.
Nuvie en ik breken alle dunne twijgen in stukken die kort genoeg zijn om ze mee te dragen zonder dat je op de terugweg overal achter blijft haperen. Daarna binden we ze samen tot bundels die we straks op onze rug zullen nemen. Doran en de andere volwassenen houden zich bezig met het verder in stukken hakken van de stam. Die massieve blokken zullen we laten drogen waarna iedereen in het dorp ze mag gebruiken. De kleine takjes dienen om de kachel aan te maken. Geen splinter hout gaat verloren.
Ook al telt onze groep negen mensen, we moeten een paar keer heen en weer tussen de open plek en het dorp. Andrew heeft met opzet een grote boom uitgekozen die veel hout oplevert. Het schemert al wanneer alle blokken en takkenbundels eindelijk opgestapeld liggen onder een stevig waterdicht zeil. Ik volg Doran meteen naar het huisje van de familie Morrison, want we zijn allebei moe en hongerig na een hele dag werken in de koude buitenlucht.
De tafel is net afgeruimd wanneer Iris ons komt halen voor alweer een nieuwe nooduitzending. Eigenlijk heb ik helemaal geen zin om mee te gaan kijken, want dit bericht heeft ongetwijfeld iets te maken met de evacuatie van deze ochtend. Het kan dus nooit goed nieuws zijn. Maar hier blijven wachten tot de anderen terugkeren, lijkt me ook weinig zinvol. Het enige resultaat zou zijn dat ik een kwartier later dan de rest van het dorp te horen krijg wat er is gebeurd. Ik kan me er toch niet voor verstoppen. Dus ga ik mee.
De uitzending is net begonnen wanneer we de woonkamer van Vale en Iris binnenkomen. Volgens de commentaarstem werden deze beelden van Sterrenteam 451 gefilmd in de wijk waar iedereen vanochtend zo snel moest vluchten. Het team heeft zich in een straat met actieve pods gewaagd en hun leider - commandant Boggs - is op een landmijn gelopen.
Ik staar met grote ogen naar de televisie en het slagveld dat we daar te zien krijgen. Boggs ligt in het midden van de straat naast een grote krater in het wegdek. De explosie heeft zijn beide onderbenen afgerukt en één van de andere soldaten doet een wanhopige poging om het bloeden te stelpen. Doran en ik kijken elkaar zwijgend aan. We hebben geen woorden nodig om elkaar te begrijpen. Zelfs na onze korte opleiding tot rebellenverplegers weten we allebei dat Boggs ten dode opgeschreven is.
De meeste teamleden vormen een kring rond hun commandant terwijl ze geweren en andere wapens klaar houden. Eén persoon knielt haastig neer naast Boggs. Zelfs zonder dat haar gezicht in beeld komt weten we allemaal wie het is. Katniss is de enige soldaat aan het front die een vlecht heeft in plaats van een kort geschoren kapsel. Ik kan niet zien wat zij en Boggs aan het doen zijn, want Katniss zit met haar rug naar ons toe. Dan schreeuwt één van de anderen dat ze moeten terugtrekken. De camera draait een halve slag en richt zich op het begin van de straat. Daar komt nu een soort olie uit de grond die als een fontein de lucht in schiet, tot boven de daken van de flatgebouwen. Volgens de voice-over werd deze pod pas twee weken geleden geplaatst en is de zwarte smurrie giftig als je ze inademt. Het spul vormt nu een ondoordringbare muur die steeds dikker wordt.
De leden van Sterrenteam hebben geen andere keuze dan te vluchten. Gale schiet samen met iemand anders zo veel mogelijk straatstenen kapot zodat de overige landmijnen ontploffen terwijl Katniss haar commandant in veiligheid probeert te brengen. Peeta springt op haar toe - om te helpen denk ik - maar ze verliezen hun evenwicht en belanden allebei op de grond. Wat daarna volgt, is complete chaos. Cressida en haar cameramannen slepen Boggs verder door de straat terwijl één van de andere soldaten Peeta vastgrijpt. Nog voordat ik goed kan zien wat er gebeurt, raken Peeta's wild rondtrappende benen hem vol in de maag en rolt hij over de stoep tot in de goot. Het volgende moment schiet er een net van prikkeldraad omhoog. Katniss en Peeta zijn aan deze nieuwe valstrik ontsnapt. De derde persoon - wiens naam ik me niet herinner - zit gevangen. Zijn teamgenoten proberen hem te bevrijden, maar het is al te laat. De giftige olie rolt als een golf doorheen de straat en dwingt de anderen om de man in het net aan zijn lot over te laten. Net voordat het zwarte spul de lens van de camera bedekt, zien we nog hoe Gale Hawthorne tevergeefs een regen van kogels afvuurt op de kabels die het net omhoog houden. Uiteindelijk duikt hij nog net op tijd het appartement binnen waar ook de anderen in verdwenen zijn.
Dan schakelt de regie over naar een cameraploeg die filmt vanaf de binnenplaats achter het flatgebouw. Op het dak aan de overkant heeft zich een peloton vredebewakers verzameld. Ik grijp Dorans hand vast wanneer ik besef wat ze gaan doen, maar ook nu kan ik alleen maar toekijken. Net als die keer dat het rebellenziekenhuis van district 8 gebombardeerd werd. De vredebewakers aarzelen geen seconde. Ze gooien zeker twintig granaten naar het appartementsblok waar hun vijanden naar binnen zijn gevlucht. Na een reeks luide ontploffingen zakt het hele flatgebouw als een kaartenhuisje in elkaar.
Onderaan in beeld verschijnt de mededeling dat we vanaf nu live aan het kijken zijn. De brandweer komt met loeiende sirenes aangereden, hoewel blussen eigenlijk weinig zin heeft. Van deze brandende puinhoop zal niets meer overblijven. De verslaggeefster die bij de vredebewakers op het dak staat, legt uit hoe veel geluk we gehad hebben dat alle bewoners reeds geëvacueerd waren en benadrukt nog eens dat elke burger in het Capitool strikt de aanwijzingen van het regeringsleger moet opvolgen. Toch kan men over een geslaagde missie spreken, want Sterrenteam 451 is uitgeschakeld. Niemand zou uit deze vuurzee kunnen ontsnappen. Vandaag zijn er - naast enkele Capitoolverraders - ook een paar mensen gestorven die heel belangrijk waren voor de rebellenopstand. Boggs, Finnick, Gale, Peeta en niet te vergeten, ook de Spotgaai zelf. Katniss Everdeen.
Niemand in de woonkamer van Vale en Iris zegt een woord terwijl de beelden op tv verschillende keren herhaald worden. Zelfs wanneer we een soort compilatiefilmpje over de Spotgaai te zien krijgen, blijft het stil. We zijn veel te erg geschrokken van wat er vandaag is gebeurd. Katniss en de anderen zijn op een gewelddadige manier aan hun einde gekomen, en volgens de commentatoren in de studio van Caesar Flickerman verdienden ze niet beter. Ze hebben Panem in een burgeroorlog gestort die al zeer veel slachtoffers heeft gemaakt. Het is terecht dat ze daar nu met hun eigen leven voor betalen. Later deze avond krijgen we nog een officiële mededeling van president Snow. Met die woorden wordt het noodjournaal afgesloten.
De normale uitzending begint weer - één of ander modeprogramma - maar niemand maakt aanstalten om weg te gaan. Dit nieuws is bij ons allemaal hard aangekomen. Iets wat Vale en Iris blijkbaar ook in de gaten hebben, want ze zetten het geluid van hun tv af zodat iedereen vrij kan praten over wat we daarnet zagen. Nuvie is overstuur en kan haar tranen nauwelijks bedwingen. Katniss en Peeta hebben zo veel verschrikkelijke dingen doorstaan, zegt ze. Twee keer naar de Hongerspelen, de verwoesting van district 12, Snow die probeerde om de band tussen hen voorgoed kapot te maken. Moeten ze dan op deze manier sterven? Net nu het einde van de oorlog eindelijk in zicht lijkt?
De anderen in de woonkamer knikken begrijpend, want we zitten allemaal met dit gevoel. Ikzelf ook. Noria vraagt zich af of de regering hoopt dat Katniss' dood de moraal van het rebellenleger zal breken. Ze hebben hun overwinning daarnet dik genoeg in de verf gezet. Maar dan suggereert Iris voorzichtig dat we misschien juist het tegenovergestelde kunnen verwachten. Nu Katniss gesneuveld is, zal ze pas echt het symbool van de revolutie worden. Iedere rebel wil ongetwijfeld afmaken wat zij begonnen is.
Andrew snapt niet goed hoe het incident met het net van prikkeldraad kon gebeuren. Op de beelden - die verschillende keren herhaald zijn - leek het wel alsof Peeta zijn teamgenoot doelbewust van zich af duwde, waardoor hij op straat belandde en de pod geactiveerd werd. Maar we weten allemaal dat Peeta het nooit met opzet gedaan kan hebben. Zelfs al was hij minder goed hersteld van zijn kaping dan de dokters dachten, hij had geen enkele reden om een soldaat uit district 13 te vermoorden. Het moet een ongeluk zijn geweest, veroorzaakt door de complete chaos waarin Team 451 terecht kwam. En misschien ook wel door Peeta's beperkte legertraining. Je zou je de vraag kunnen stellen of het wel een goed idee was om iemand met weinig militaire ervaring naar het front te sturen, maar Peeta heeft twee keer de Hongerspelen overleefd. En veel districtsinwoners waren juist blij om hem aan de zijde van Katniss te zien. Wat het nog erger maakt dat ze nu allebei dood zijn.
Zelf meng ik me niet in de discussie, want ik ben nog te veel van slag om iets zinnigs te kunnen zeggen. Daarnet moest ik toekijken hoe een paar van mijn collega-spionnen stierven. Ook al hebben Doran en ik sinds onze vlucht uit het Capitool nauwelijks contact gehad met Castor, Pollux en Messalla, we hoopten allebei dat de leden van Plutarchs verzetsgroep na het einde van de oorlog weer zouden samenkomen. Je leert elkaar goed kennen als je illegaal werk doet. Ik kan nog steeds niet vatten dat we hen nu echt nooit meer zullen zien.
Maar er is nog iets anders dat mij dwarszit. De plek waar Team 451 een hele reeks pods liet afgaan, ligt precies tussen het parkeerterrein met Dennis' garagebox en het dichtstbijzijnde transferstation. Ik ben tientallen keren door die straat gewandeld om Doran en de andere daklozen te bezoeken. Op tv zeiden ze dat de zwarte golf pas twee weken geleden werd geïnstalleerd. Maar sommige valstrikken zijn veel ouder. Ben ik echt met mijn voeten over inactieve landmijnen gelopen? Toen de nooduitzending begon - met het beeld van Boggs in een plas bloed - heb ik een heleboel kogelgaten in de muren van de appartementsblokken gezien. Blijkbaar had Team 451 net een pod onklaar gemaakt waarvan de positie vooraf bekend was. Die moet dus eerder gebouwd zijn. Misschien al vóór de oorlog, toen dat gebied nog een dichtbevolkte woonwijk was. Zou ik zelf voorbij dat machinegeweer zijn gepasseerd? Ik zal het nooit met zekerheid weten en eigenlijk is dat maar beter ook. Want ik vind het een heel luguber idee.
"Wacht even," onderbreekt Vale mijn gedachten met een stem die meteen de aandacht trekt. "Volgens mij gaat Snow aan zijn toespraak beginnen."
Pas dan besef ik dat hij de televisie aan heeft laten staan om op de officiële verklaring van president Snow te wachten. Iris schakelt snel de klank weer in en we horen het volkslied door de luidsprekers klinken terwijl het embleem van Panem getoond wordt. Daarna verschijnt de eerste foto in beeld. Ik heb haar nooit heel goed gekend omdat ze niet echt in het Capitoolverzet zat. Maar Cressida was een vriendin van Fulvia en Tigris, en ze heeft de rebellen op haar eigen manier gesteund. Ze ging zelfs in op de vraag van Plutarch om als regisseuse mee te gaan naar district 13. Een moedige beslissing die haar nu fataal is geworden. Dan volgen de overige drie leden van de cameraploeg. Ik knijp mijn handen tot vuisten wanneer de portretten van Messalla, Castor en Pollux in beeld komen alsof het om dode tributen in de arena gaat. Hen heb ik wel goed leren kennen. Maar ze zijn er niet meer.
Iedereen in de woonkamer staart zwijgend naar het scherm wanneer de gezichten van Boggs, Gale, Finnick en Peeta verschijnen. De andere soldaten uit Team 451 worden niet vermeld, misschien omdat de regering geen foto van hen heeft. Katniss tonen ze als laatste. Ik heb deze afbeelding van haar nooit gezien en toch herken ik hem onmiddellijk. Dit is de foto die men in de lucht geprojecteerd zou hebben mocht Katniss tijdens één van haar beide Spelen gestorven zijn. Alsof de vredebewakers nog eens extra willen benadrukken dat ze eindelijk gewonnen hebben.
Dan schakelt de camera over naar de werkkamer van president Snow. Hij zit achter een massief houten bureau en heeft een verse witte roos in zijn kostuum gestoken. Hij is overdreven zwaar geschminkt, alsof de stylist gehaast was en te veel rouge gebruikt heeft. Maar de triomfantelijke uitdrukking op zijn gezicht doet toch de rillingen over mijn rug lopen.
Snow begint zijn toespraak door te herhalen wat we in het eerste noodjournaal al te horen kregen. Dankzij het uitstekende werk van het vredebewakersleger is Panem nu voor altijd verlost van het Spotgaaiengevaar. De rebellen zullen nu vast en zeker ontmoedigd geraken, zegt hij, want Katniss was voor hen het gezicht van de opstand. Wat bewijst dat ze eigenlijk geen echte leider hebben.
"Wie van jullie gelooft dat Katniss Everdeen daadwerkelijk het brein achter deze oorlog is?" vraagt hij luidop, alsof hij een antwoord verwacht. "Ze was een gewoon meisje uit een straatarm district en won toevallig de Hongerspelen omdat ze met haar pijl en boog zo populair werd bij het publiek. Ze was zeker niet sterk of slim genoeg om in haar eentje een revolutie te starten. Nu zij en haar vrienden gesneuveld zijn, zullen we allemaal zien dat Katniss alleen maar belangrijk was als symbool. En zonder dat symbool zal het rebellenleger al snel uit elkaar vallen."
"Propaganda," snuift Vale verontwaardigd.
"Waarom noemde hij haar daarnet dan het Spotgaaiengevaar?" zegt Nuvie boos.
Nog voordat iemand anders kan reageren, horen we een paar seconden lang gekraak en verschijnt er een fel verlichte zaal zonder ramen in beeld. Meteen weet ik dat we nu in district 13 zijn. President Coin, die aan een eenvoudige metalen tafel zit, stelt zich kort voor aan de televisiekijkers en maakt iedereen duidelijk dat zij de rebellen altijd geleid heeft. Plutarch contacteerde haar jaren geleden al met de vraag om samen het Capitool omver te werpen. Maar dankzij de Spotgaai kont de revolutie pas echt beginnen.
"Katniss was veel meer dan zomaar een labiel meisje dat toevallig in de schijnwerpers belandde," zegt Coin ferm. "Ze groeide op in het armste deel van district 12, dat uitgebuit en uitgehongerd werd door het Capitool. Toch was ze dapper genoeg om de wet te overtreden en haar familie zo genoeg eten te geven. Daarna overleefde ze twee keer de Hongerspelen. Katniss was geboren als een slaaf van het Capitool, maar liet ons allemaal zien dat zelfs slaven voor hun vrijheid kunnen vechten. Het maakt niet uit of ze dood is of leeft: Katniss Everdeen blijft het gezicht van de opstand. Als je het ooit een keer niet meer ziet zitten, denk dan aan de Spotgaai. In haar zullen jullie de kracht vinden die nodig is om Panem van zijn onderdrukkers te verlossen."
President Coin verdwijnt en we zien nu een grote foto van Katniss tegen een achtergrond van vlammen. Ze draagt het Spotgaaienpak dat Cinna en Tigris gemaakt hebben en heeft haar boog in de hand. Heel even denk ik dat het geluid van de tv is uitgevallen, maar dan snap ik dat de rebellen hier doelbewust geen klank onder gemonteerd hebben. Alleen al het beeld van Katniss volstaat.
Dan zitten we opeens weer in de werkkamer van Snow. Zijn stem klinkt ijzig kalm. Maar de blik in zijn ogen jaagt me nu helemaal de stuipen op het lijf. Hij is woedend, hoewel hij zijn best doet om het te verbergen. Misschien verwachtte hij niet dat de technici van district 13 een belangrijke nooduitzending als deze zouden kunnen onderbreken.
"Morgenochtend, als we het lijk van Katniss Everdeen uit de puinhopen halen, zullen we precies zien wie de Spotgaai was," zegt hij. "Een dood meisje dat niemand kon redden, niet eens zichzelf."
Het embleem van Panem verschijnt in beeld en we horen nog eens hoe het volkslied gespeeld wordt. Een teken dat de uitzending afgelopen is. Iris komt overeind om de tv uit te zetten. Pas dan dringt het tot me door dat Doran en ik deze keer geen enkele verwijtende blik hebben gekregen. Iets wat vroeger ongetwijfeld wel gebeurd zou zijn. Maar ik voel me allesbehalve blij of opgelucht. De rebellen hebben vandaag een hoge prijs betaald.
Vale stelt voor dat iedereen naar zijn eigen huis teruggaat. Het is al laat en er valt nu toch niet veel meer te zeggen. Ik schuifel terneergeslagen achter Doran aan door de gang, want deze uitzending zal nog lang op mijn maag blijven liggen. En dat is niet alleen zo omdat de Spotgaai en een paar van mijn vrienden gestorven zijn. Toen ik op tv de restanten van het opgeblazen flatgebouw zag, moest ik ook denken aan de mensen die er woonden. Zij zijn alles kwijt en staan nu letterlijk op straat. Volgens het officiële evacuatieplan zouden ze nu onderdak moeten krijgen bij inwoners van het Centrum. Maar ik weet heel goed dat de meeste mensen van het Capitool er niet om staan te springen om volslagen onbekenden in huis te nemen. Toch besluit ik om mijn mond te houden. Ook al hebben de anderen mij en Doran nu aanvaard, een opmerking als deze zou verkeerd kunnen overkomen.
Wanneer we naar buiten stappen, slaat de wind ons recht in het gezicht. De zon is allang onder en het is opnieuw beginnen sneeuwen. Dit wordt misschien wel een echte storm. Ik trek snel de kap van mijn jas over mijn hoofd en zorg ervoor dat ik vlak naast Doran blijf. Zelfs met de brandende fakkel die Andrew bij zich heeft, kunnen we hooguit drie meter ver zien. Goed dat we deze middag hout zijn gaan hakken, denk ik terwijl ik voorovergebogen door de sneeuw ploeter.
We passeren net langs de kippenren wanneer mijn rechtervoet ergens achter blijft haperen. Het touw met verjaardagsversiering dat hier omhoog hing, is door de wind losgerukt en slingert nu over de grond. De kleurige papieren vlaggetjes zijn helemaal doorweekt. Is het echt nog maar vierentwintig uur geleden dat het hele dorp gezellig feest zat te vieren? Na wat er vandaag gebeurd is, lijkt het veel langer.
Even later zijn we terug in ons eigen huisje. Noria schuift de grendel extra stevig voor de deur - bij harde wind gaat hij soms rammelen - en zegt dan dat ze zelf direct wil gaan slapen. Niemand protesteert, want we zijn allemaal in een bedrukte stemming. Ik volg Enya naar de hooizolder en kruip snel onder mijn deken. Maar toch blijf ik daarna nog heel lang wakker liggen. Pas uren later val ik eindelijk in een onrustige slaap.
De volgende ochtend zitten we nog maar net aan tafel om te eten wanneer Vale onverwachts de voordeur opengooit. "Ze leven nog!" roept hij, waarna hij meteen wegrent om aan te kloppen bij onze buren. We laten het ontbijt voor wat het is en haasten ons naar het huis van Vale en Iris. Iedereen weet dat zijn woorden maar één ding kunnen betekenen.
Ik ga tussen Doran en Enya op de vloer van de woonkamer zitten en kijk naar de televisie. Er is zojuist een extra nooduitzending ingelast om aan te kondigen dat bijna alle leden van Sterrenteam 451 de aanval van gisteren toch overleefd hebben. Het regeringsleger is de hele nacht druk in de weer geweest om de puinhopen van het flatgebouw te doorzoeken. Na meer dan een half uur graven vonden ze Boggs, die ongetwijfeld al doodgebloed was voordat het appartementsblok werd opgeblazen. Ook het net van prikkeldraad met de soldaat uit district 13 werd naar beneden gehaald. Maar de lichamen van de andere elf teamleden bleven spoorloos. Wat dus betekent dat ze ontsnapt zijn.
"Hoe hebben ze dat gedaan?" vraagt Iris zich luidop af. "De vredebewakers wisten waar ze zaten."
"Ondergronds natuurlijk," antwoord Doran. "Dat lijkt mij de enige manier om als groep ongezien weg te komen. Toen wij voor het Capitoolverzet werkten, zijn we ook een keer langs de riolen gevlucht."
"Met Messalla en Pollux erbij moet dat lukken," vul ik ongevraagd aan. "Messalla kan goed kaartlezen en Pollux kent de tunnels beter dan wie ook."
"Zij zaten allebei samen met ons in de verzetsgroep van Plutarch," legt Doran uit. "Pollux is jarenlang rioolarbeider geweest en Messalla kan inderdaad prima met een Holo overweg. Maar als ze zo'n toestel bij zich hebben, dan zullen de gegevens ervan intussen wel verouderd zijn."
Daar heeft Doran helaas gelijk in. We hebben gisteren zelf op tv gezien dat de rebellen niet alle pods kennen. Ook al is het tunnelnetwerk waarschijnlijk veiliger dan de straten, iedereen weet dat het leger na de Kwelling nieuwe valstrikken heeft bijgebouwd. Zelfs met Pollux en Messalla - de twee beste gidsen die ze zich kunnen wensen - lopen de leden van Team 451 het risico om een pod tegen te komen die niet op hun Holo staat. En de vredebewakers zullen intussen ook wel snappen langs welke weg Katniss en de anderen uit het flatgebouw ontsnapt zijn.
Dat vermoeden wordt meteen bevestigd wanneer de regie livebeelden laat zien. De verslaggever die op het dak tegenover het ingestorte flatgebouw staat, vertelt dat president Snow vanochtend heel vroeg persoonlijk het bevel heeft gegeven om een ondergrondse klopjacht te starten. Hoe hij dat precies wil doen, blijft voorlopig nog geheim. Zo kan de rest van het rebellenleger die informatie niet gebruiken om Team 451 te helpen. Maar de zoektocht zou op dit moment al begonnen zijn.
"Volgens mij maken ze weinig kans als ze een heel peloton vredebewakers achter zich aan krijgen," zegt Vale. "Die zullen ook wel Holo's bij zich hebben en ze zijn met veel meer."
"Ik denk eigenlijk niet dat Snow nu meteen al soldaten naar beneden zal sturen," antwoordt Doran. "Het gebeurt maar heel af en toe dat er in het Capitool een gebouw instort, bij een gaslek bijvoorbeeld. Gewoonlijk werkt de brandweer dan met speciale mutilanten om de slachtoffers zo snel mogelijk terug te vinden. Vroeger gebruikten ze daar honden voor, maar in het labo gekweekte dieren kunnen nog veel beter ruiken en ze hebben ook geen echte training nodig."
"Mutilanten doden toch iedereen die ze tegenkomen?" vraagt Enya verbaasd.
"In de arena wel, ja. De soorten die reddingswerk moeten doen, zijn nooit gevaarlijk voor mensen," legt Doran uit.
"Dan denk ik dat Snow vandaag een heel andere soort zal kiezen als hij Katniss en haar teamgenoten wil zoeken," mengt Iris zich in de discussie. "Hij is vast razend omdat ze toch ontsnapt zijn. En Milo heeft altijd beweerd dat het Capitool ook mutilanten kweekt als oorlogswapen."
"Ik vrees dat je gelijk hebt," geeft Doran toe. "Waarschijnlijk heeft het leger daarstraks een roedel agressieve mutilanten losgelaten op de plek waar het Sterrenteam ondergronds is gegaan. Zij zullen wel zo verstandig zijn om geen zichtbare sporen achter te laten, maar die beesten hoeven alleen hun neus te volgen. Misschien stuurt Snow voor alle zekerheid nog vredebewakers in de riolen zodra hij ongeveer weet waar ze zitten."
"Kunnen ze dan nog wel levend wegkomen?" vraagt Enya onzeker.
"Geen idee," antwoordt Doran eerlijk. "Katniss en de anderen hadden natuurlijk wel een hele nacht tijd om een grote voorsprong te nemen. Hopelijk gaan ze weer naar boven voordat de regering hen vindt."
Het noodjournaal wordt afgesloten met de mededeling dat er zeker een extra uitzending volgt zodra er meer nieuws bekend is. Dan laten ze nog één keer de foto's zien van alle teamleden die nu nog in leven zijn. Wie een waardevolle tip aan de vredebewakers kan doorgeven, zal daar een grote beloning voor ontvangen. Ik voel een mengeling van angst en opluchting wanneer ik de gezichten van Messalla, Pollux, Finnick en de anderen zie voorbijkomen. Ze zijn ontsnapt. Maar voor hoelang?
Vale zet de tv uit en iedereen gaat naar buiten. Ik vertrek samen met Doran richting ziekenhuistent, want Lucas zit nu vast al op ons te wachten. We moeten hem helpen met de operatie van een jonge vrouw die tijdens de oorlog ernstig gewond is geraakt. Deze ingreep hoort bij haar revalidatie en moest tot vandaag uitgesteld worden omdat ze nog niet voldoende aangesterkt was. Milo en de hoofdarts hebben zelfs overwogen om haar speciaal naar district 13 te laten brengen, maar Lucas is een expert in dit soort chirurgie. En sinds de treinoverval hebben we in onze ziekenhuistent ook het nodige materiaal.
Doran en ik trekken steriele kleding aan terwijl Lucas nog eens alle belangrijke instructies doorneemt voordat we echt aan de operatie beginnen. Ik luister heel aandachtig, want ik wil zijn vertrouwen niet opnieuw beschamen. Deze keer zal ik mijn werk als assistente wel goed doen. Alles wat we gisteren en vanochtend op tv gezien hebben, verdring ik naar een ver hoekje achterin mijn hoofd. De leden van het Sterrenteam - vooral zij die ooit tribuut waren - hebben al zo veel gevaren overleefd. Hopelijk kunnen ze ook deze keer aan hun achtervolgers ontsnappen.
Het is al een flink stuk voorbij het middaguur wanneer we eindelijk klaar zijn met de operatie. Volgens Lucas is de ingreep volledig geslaagd en hoeven we nu alleen maar te wachten totdat onze patiënte weer wakker wordt. Met zijn drieën leggen we haar voorzichtig in een bed dat nog vrij is. Ik help Darvo nog even terwijl hij de oefeningen voor zijn rechterarm doet en wandel dan samen met Doran terug naar het huisje van de familie Morrison. Onderweg komen we de moeder van Nuvie tegen, die ons weet te vertellen dat er voorlopig geen extra nieuwsbericht is geweest. Zelfs de rebellen hebben nog steeds geen verklaring afgelegd, hoewel bijna iedereen in het dorp dat verwachtte. Misschien liet president Snow het noodkanaal beter beveiligen nadat het gisteren gehackt werd en zijn de technici van district 13 nu druk op zoek naar een andere methode om de uitzending te kunnen overnemen.
Er is niemand te zien wanneer we de voordeur openduwen. Andrew en Noria moesten vandaag de kudde verzorgen die ze 's zomers hoeden. Enya is waarschijnlijk naar Nuvie gegaan omdat ze zich hier verveelde. Doran en ik besluiten om in gewoon in bed te kruipen, want we zijn allebei erg moe na die zware operatie. Ik val al snel in slaap en word pas wakker als ik de anderen hoor thuiskomen. Andrew is net langs geweest bij Vale en Iris, en vraagt ons om met hem mee te gaan. Het Capitool heeft een belangrijk journaal aangekondigd dat over een paar minuten zal beginnen.
"Leven Katniss en de rest van het team nog?" vraag Doran terwijl hij naast Noria en mij door de sneeuw loopt. Aan zijn stem kan ik horen dat hij zenuwachtiger is dan hij zelf wil toegeven.
"Geen idee," antwoordt Andrew. "Vale zei dat er de hele dag geen uitzending is geweest, behalve het opsporingsbericht dat ze nog eens herhaald hebben. Dus niemand van ons weet het. We kunnen er alleen maar het beste van hopen."
Ik trek mijn jas wat strakker om me heen en dwing mezelf om de anderen te volgen. Eigenlijk heb ik nu helemaal geen zin om tv te kijken. Ook al had Team 451 met Pollux en Messalla twee goede gidsen in hun groep, ik betwijfel of we goed nieuws zullen krijgen.
Gespannen ga ik tussen Doran en Andrew in op de vensterbank zitten. De presentator van het journaal bevestigt wat wij vanochtend al dachten. President Snow heeft een roedel gevaarlijke mutilanten met een zeer scherpe reukzin gebruikt om Katniss en de anderen op te sporen. Het is gelukt om het hele traject dat ze afgelegd hebben te volgen, vanaf het ingestorte flatgebouw tot aan de plaats waar het Sterrenteam weer naar boven is gegaan. Maar deze keer heeft niet iedereen het overleefd.
De regering kan zelfs al met zekerheid zeggen wie de doden zijn. Het eerste slachtoffer viel bij een pod in de Transfer die 'de smeltstraal' heet en pas drie dagen geleden geïnstalleerd werd. Zijn lichaam was te zwaar verminkt om het meteen te herkennen, maar dankzij een DNA-analyse weet men nu dat het Messalla is. Kort daarna zijn er nog twee andere rebellen gesneuveld. Zodra men ongeveer wist waar Team 451 zat, stuurde president Snow een peloton soldaten naar beneden om hen te achtervolgen. We krijgen nu beelden te zien van het vuurgevecht tussen de groep van Katniss en het regeringsleger. Elk schot dat het Sterrenteam lost, is raak. Volgens de nieuwslezer zijn alle vredebewakers gesneuveld. Maar de camera die de commandant van het peloton bij zich droeg, bleef wel draaien. Daardoor weet men nu ook dat de mutilanten op dat moment de groep ingehaald hadden. Jackson en de tweede vrouwelijke soldaat uit 13 werden ter plekke door de roedel gedood. De regering heeft besloten die beelden niet uit te zenden omdat ze te gruwelijk zijn voor de kijkers thuis. Of misschien durven ze niemand tonen welke monsters ze in hun eigen stad hebben losgelaten, mompelt Andrew tegen Noria. Maar ik luister niet echt naar wat hij zegt. Ik zit als verstijfd op de vensterbank. Dit was precies wat ik nooit had willen horen. Toch weet ik zeker dat ik elk woord goed heb verstaan.
Na het gevecht tussen rebellen en vredebewakers zijn de acht overblijvende leden van het Sterrenteam in het hoofdriool gevlucht. Daar hebben ze de kortste weg richting straat genomen. De mutilanten, speciaal gekweekt om Katniss als prooi te zien, achtervolgden hen tot bij de eerste verticale schacht die naar buiten leidde. Het duurde meer dan een half uur voordat men eindelijk een groep specialisten ter plaatse kon sturen. De situatie was simpelweg te gevaarlijk om dat eerder te doen. Blijkbaar hebben de rebellen zelfs een granaat of iets dergelijks laten ontploffen om de mutilanten tegen te houden. Hoe dan ook hadden de mensen van het onderzoekslabo nog nooit zo'n slagveld gezien. Pas na lang zoeken vonden ze genoeg DNA-sporen om te bevestigen dat er ook hier drie personen gesneuveld zijn. Finnick, Castor, en een onbekende man die dus de laatste soldaat uit district 13 was. De andere leden van het Sterrenteam zijn ontsnapt.
We krijgen opnieuw foto's van de vijf overgebleven rebellen te zien. De nieuwslezer herhaalt met klem dat Cressida, Pollux, Gale, Peeta en natuurlijk Katniss zelf een zeer grote bedreiging voor Panem vormen. De beloningen voor wie een tip heeft worden verdubbeld. Doran legt zijn arm om mijn schouders en probeert me te troosten, want ik zit nu met beide handen voor mijn gezicht te huilen. Ik kan mijn tranen gewoon niet meer tegenhouden.
Deze keer zijn ze echt dood. Een DNA-analyse liegt nooit. Ik herinner me alles nog alsof het gisteren was. Castor die me op zijn rug droeg tijdens het onweer, toen we uit de riolen moesten geraken voordat het water te hoog steeg. Mijn ontmoeting thuis met Finnick en zijn verhaal over het leven in de districten. De woorden van Messalla, nadat ik samen met Doran en hem door de tunnels was gevlucht voor de vredebewakers die onze vergadering over de Olympische Spelen ontdekt hadden. Ik weet nog wat hij zei. Dat hij absoluut geen zin had om per ongeluk in een pod te belanden, want er waren wel gezelligere plaatsen om te sterven dan onder de grond. Precies de manier waarop hij vandaag aan zijn einde is gekomen. En een valstrik van de regering bezorgt je altijd een afschuwelijke, pijnlijke dood.
Dat geldt ook voor Finnick en Castor. Finnick was één van de bekendste gezichten in heel Panem. Als ze zijn DNA nodig hadden om hem te kunnen identificeren, dan moet zijn lichaam onherkenbaar verminkt zijn geweest. De kans is groot dat die mutilanten hem en Castor gewoon levend aan stukken hebben gescheurd. Mijn ademhaling schokt van het snikken en ik wou dat ik alleen was in plaats van hier in een kamer vol mensen te zitten. Toch laat ik mijn handen weer zakken om naar de tv te kijken wanneer de nieuwslezer een laatste bericht voor ons aankondigt.
Bij de klopjacht van vandaag is er ook één burgerdode gevallen. De vrouw die in de flat woonde waar Team 451 via het luik in de onderhoudsruimte naar boven is gegaan. Haar man was toevallig niet thuis. Katniss heeft haar vermoord met een schot in het hart, want de gebruikte pijl hoort duidelijk bij de boog van de Spotgaai. Dit bewijst alweer hoe gevaarlijk de rebellen zijn. Ze schieten zelfs ongewapende mensen neer.
We krijgen nu een beeld uit het appartement te zien. Het slachtoffer ligt op haar rug in de gang, vlak bij de deur naar de onderhoudsruimte. De pijl van Katniss steekt nog tussen haar ribben. Deze vrouw was onschuldig, herhaalt de nieuwslezer nog eens. Ze was gewoon op het foute moment op de foute plaats. Koelbloedig doodgeschoten omdat ze het Sterrenteam voor de voeten liep. Zelf had ze helemaal niets verkeerds gedaan, zegt de presentator nu. Maar ik luister allang niet meer. Ik kan alleen maar naar de dode ogen van mijn eigen moeder staren.
Nog voordat ik het zelf besef, duw ik Dorans hand weg en begin ik te rennen. De gang door, naar buiten, het Wildbos in. Na een meter of honderd struikel ik over een omhoogstekende boomwortel. Ik beland tegen de grond en blijf hijgend op handen en knieën zitten zonder de kou te voelen van de sneeuw die door mijn kleren dringt en in dikke vlokken naar beneden valt. Mijn maag trekt samen. Deze keer heb ik geen vomito nodig om over te geven.
Het klinkt gemeen, maar ik heb altijd heel erg uitgekeken naar het moment waarop ik de slotscène van dit hoofdstuk kon schrijven en online zetten … het was namelijk één van mijn allereerste ideeën voor dit verhaal! De vroegste verwijzingen ernaar kunnen jullie al terugvinden in hoofdstuk vier van Spionne. Ik loop dus al meer dan drie jaar rond met het idee dat Katniss de moeder van Aludra zou doodschieten. Het voelt bijzonder dat deze scène nu eindelijk gepubliceerd is!
Toen Mockingjay deel 2 in de bioscoop kwam, was ik dan ook erg benieuwd naar hoe dit verfilmd zou worden. Maar de vrouw in het appartement is één van de details die ze gewoon weggelaten hebben, waarschijnlijk omdat er in het boek toch niet erg diep op werd ingegaan. Stiekem ben ik wel blij dat deze scène de film niet gehaald heeft. Moesten ze hier een ander achtergrondverhaal bij verzonnen hebben, dan had het voor jullie als lezers vreemd aangevoeld wanneer ik beweer dat het Aludra's moeder is (ook al volg ik de boeken, en negeer ik de films indien nodig).
De dood van Aludra's moeder is uiteraard ook een belangrijk moment in mijn verhaal. Daarom zorgde ik er altijd voor dat ik hier zeker geen duidelijke spoilers over gaf. Het was mijn bedoeling dat dit echt als een complete verrassing zou komen. Zowel voor Aludra zelfs als voor jullie, mijn lezers. Ik hoop heel erg dat dit gelukt is en dat jullie het helemaal niet verwacht hadden!
Daarnaast vraag ik me ook af hoe jullie de rest van het hoofdstuk vinden. Dit was eigenlijk een wat moeilijker hoofdstuk om te schrijven. In het boek zit je echt midden in de actie, terwijl de mensen van Kivo's dorp alles op televisie volgen en geen moment zelf in gevaar zijn. Het was dus niet altijd even eenvoudig om de spanning erin te houden (al compenseert mijn slotscène wel veel, denk ik).
Geef gerust jullie mening in een review! Deze keer ben ik erg benieuwd ;-)